+ Yorum Gönder
Okul ve Eğitim ve Bilgi Arşivi Forumunda çanakkale'nin kültürel özellikleri nelerdir Konusunu Okuyorsunuz..
  1. Ziyaretçi

    çanakkale'nin kültürel özellikleri nelerdir








    çanakkale'nin kültürel özelliklerini paylaşabilir misin? Çanakkkale nerelerden göç almıştır. Çanakkale göçler nedeni ile zengin bir kültüremi sahiptir bana Çanakkalenin kültürü konusunda acil bilgi verebilirseniz çok memnun olurum.







  2. Asel
    Bayan Üye





    Çanakkale'nin kültürel özellikleri hakkında bilgi
    anakkalenin-k-lt-rel-zellikleri.jpg
    Dil
    Çanakkale İli hem Anadolu hem de Trakya da kalan topraklarıyla ,İmparatorluk döneminden bu yana özellikle Osmanlı- Rus Harbini takip eden dönemde sürekli göç aldığından ,ilin tamamını kapsayan ortak bir ağzın varlığından söz edebilmemiz mümkün değildir .Yoğun olarak Balkan Göçlerine ev sahipliği yapan Çanakkale ,Anadolu da göçer halde yaşayan Yörüklerin ve Tahtacılarında iskana tabi tutulmaları ile birlikte hem şu anda Türkiye sınırları içinde kalan topraklarda konuşulan ağızlar hem de Türkiye sınırları dışında kalan topraklardan gelen Müslüman toplulukların konuştuğu ağızları ve tüm bu iskan edilme süreci boyunca bu bölgede var olmuş yaşamış "'Yerli''Türklerin konuştukları ağızların harmanlanmasından ortaya çıkan ve ilin her bölgesin de standart bir ağza sahip olmayan ama benzeş bir ağız yapısı ortaya koyan bir ildir.

    Edebiyat
    Tekke Edebiyatı: Çanakkale de adalarda (Gökçeada ,Bozcaada )yaşayan Rumların dışın da kalan tüm halk Müslüman dır.Sünni inanca sahip topluluklarda Ortodoks din anlayışının yanında ortaya çıkan bir tasavvufi akım ve bu akımın öğretileri doğrultusunda var olabilmiş bir tekke edebiyatı söz konusu değildir.Sünni İslam anlayışının dışında yaşayan ve fatih dönemin de Çanakkale ya getirilen ve bu bölgede yaşayanlarca Türkmen adıyla bilinen Alevilerin ise inançları gereği bir tekke edebiyatına sahip oldukları gözlenmektedir.Ancak hem çok uzun zaman önce bu bölgeye yerleşip Anadolu Aleviliğinin etkileşiminden uzaklaşmaları hem de Sünni nüfusa nazaran az olmaları bu bölge Alevilerinin Tekke edebiyatı alanında gelişimini engellemiş ve var olan tasavvuf anlayışının süreç içinde azalarak kendini tekrar etmesine neden olmuştur.Türkmenler arasında tekke edebiyatı sönümlenerek devam etmektedir.

    Halk Şairleri: Çanakkale de tıpkı tekke edebiyatında gözlemlediğimiz süreç aşık edebiyatı ve halk şairliği geleneklerinde de karşımıza çıkmaktadır.Türkiye'nin batısına yaklaştıkça ,klasik anlamdaki aşık edebiyatı temsilcilerini bulmamız zorlaşmaktadır.Çanakkale de bu duruma bir istisna oluşturmamaktadır.Aşık edebiyatının bir gelenek olarak var olamadığı coğrafyalarda halk şairliği geleneğinin de varlık alanı bulamayacağı açıktır.Halk şiiri tarzında şiir yazanların gelenek ve çevrede ekol oluşturabilecek bir birikimin olmaması nedenleri ile ferdi yönelimlerin dışına çıkmayan kısır ürünlerle var olmaya çalıştıkları görülmektedir.İlimizde gelenek ve çevreyle iletişimleri olmayan birkaç kişinin halk şiiri tarzında şiirler yazması memnuniyet vericidir.
    Halk Oyunları Müziği
    Çanakkale de bilinen halk oyunlarından bazıları şunlardır;Harmandalı,kaba güvem,Edremit güvendesi,Yandım Ayşe,(Karyolamın Demiri),Kuz köy Zeybeği,Sürmeli, Bayramiç Zeybeği Karanlık Zeybeği
    Düğün ve eğlencelerde oynanan bu oyunların dışında ,dini nitelikli bir dans olan Samahlar Türkmen ibadetlerinin gerçekleştirildikleri cemlerin ayrılmaz ve önemli bir bölümünü teşkil etmektedir.Çanakkale yöresinde oynanılan Samahlar Orta ve Doğu Anadolu Samahlarından daha ağır bir tempoda gerçekleşir.
    Bu tipten oyunların dışında ile göçler yolu ile gelen diğer toplulukların da (Çerkezler Adıge, Kumuk, Pomak, Boşnak v.b.) Çanakkale oyunlarının yanı sıra kendi oyunlarını da oynadıkları da görülmektedir.Oyunlarda kullanılan müzik aletleri de oynanan oyunlara ve oynanan topluluklara göre değişiklik gösterir.Geleneksel zeybek oyunlarında klarnet ,keman, davul, darbuka, kullanılırken ,Samahlarda bağlama ,Çerkez oyunlarında akordeon ve phacic kullanılır.
    Çanakkale türkülerinin önemli bir kısmı, maniler arasına serpiştirilen nakaratlar yardımıyla oluşmaktadır.Bilinen bir ezgiye (örneğin Evreşe yolları) mani eklemeleriyle türkü söyleyicilerin mani repertuarına göre uzayıp kısalabilir ve her seferin de türkü sözleri değişebilir.Esas olan ezgidir.(örnek)

    Bahçemiz savan dolu
    Kövümüz Gelibolu
    İster al ister alma
    Mallemiz oğlan dolu
    İster al ister alma
    Kövümüz oğlan dolu

    Entarini ben biçtim
    İbriğinden su içtim
    Evvel yarin ben idim
    Şimdi de benden vazgeçtin
    Evvel yarin ben idim
    Şimdi benden vazgeçtin

    ERKEK OYUNLARI
    1)HARMANDALI
    2)KABAGÜVENDE
    3)KARANFİLİMİN MORUNA ( ÇİFTLEME ZEYBEĞİ )
    4)KUSKÖY ZEYBEĞİ
    5)ÇAN SEKMESİ (SÜZME)
    6)KARANLIK DERE
    7)BAĞ ÖZÜ
    8)ALAY HAVASI
    9)EDREMİT ZEYBEĞİ
    10)SÜRMELİ ZEYBEĞİ
    11)KAZAK ZEYBEĞİ
    12)ADA ZEYBEĞİ
    13)CANKİKİRİK

    BAYAN OYUNLARI
    1)HARMANDALI
    2)KARYOLAMIN DEMİRİ
    3)BAYRAMİÇİN DAĞLARI
    4)VERSİNLER
    5)ÇEMBERİMDE GÜL OYA
    6)BALIKESİR YOLUNDA
    7)SIRA SIRA SİNİLER
    8)ÇAN SEKMESİ
    Maniler

    Maniler, yoğun olarak Hıdrellez de kullanılır.Hıdrellez dışında kına gecelerinde de kadınlar arasında söylenilen türkülerin çoğu da mani bağlantılı türlülerdir.
    Kara, kara kazanlar
    Kara yazı yazanlar
    Cennet yüzü görmesin
    Aramızı bozanlar

    Mendilimin ucuna
    Şeker bağladım şeker
    Bizim günahımızı
    Annenle baban çeker.

    Kara kuzu ak kuzu
    Kuzuyla verin tuzu
    Mala tamah etmeyin
    Sevdiğine verin kızı

    Gelibol'a girerken
    Sağ tarafta karakol
    Öp babamın elini
    Babamın damadı ol

    Ramazan Ayın da sahur zamanın da Ramazan Manileri olarak adlandırılmış ve davul eşliğinde söylenilen maniler vardır.Ramazan ayının son günlerinde davul çalıp mani söyleyen kişilere bahşiş veriler.Bahşiş genellikle paranın dışında yiyecek maddelerinden oluşmaktadır.(Bu tip manilerden bazıları şunlardır.)
    Yeni cami direk ister
    Söylemeye yürek ister
    Benim karnım toktur amma
    Arkadaşım börek ister

    Ne uyursun ne uyursun
    Bu uykuda ne bulursun
    Al aptesi kıl namazı
    Cennet alayı bulursun

    Keçisin otlatırım
    Dövenden hoplatırım
    İki gözüm Bekir Ağa
    (Sen benim bahşişimi verirsen )
    Ben bu davulu patlatırım.

    Edirne'nin Camisi
    Doksan dokuz penceresi
    Çok bekletme Ayşe Teyze
    Yandı pilav tenceresi
    Tekerlemeler

    Ramazan Ayın da ,iftar sonrasında küçük çocuklar ev ,ev dolaşarak ,saya tekerlemesi söyleyerek bahşiş toplarlar.
    Oy naklava naklava
    Canım ister baklava
    Baklavanın yarısı
    İncir üzüm kurusu

    Hanım abla merdivenden iniyor,iniyor
    Bize para veriyor, veriyor
    Vermeyen de sağ olsun
    Veren de sağ olsun

    SAYIŞMACA
    Eveleme develeme
    Deve kuşu kovalama
    Tazi tuzu
    Bel - ber kı - zı
    Ne zaman gel - cek
    Ya - zın gel - cek
    Yaz olası
    Buz olası
    Bir tahtaya dizilesi
    On - cuk bon - cuk
    Leb - te ço - cuk
    Ninniler

    Sözlü kültürümüzün her alanın da olduğu gibi ninnilerde kullanım alanı bulma zorluğu içindedir. Çanakkale de ülke genelinde de sıklıkla karşılaştığımız ninnilerin yanı sıra ,nadir de olsa ağıt ve ilahilerin ninni fonksiyonu ile yüklendikleri haller söz konusudur.

    Dandini, dandini dastana
    Danalar girmiş bostana
    Kov bostancı danayı
    Yemesin lahanayı

    Asmaya astım salıncak
    Uyumadı gitti yumurcak
    Mini, mini yavruma ninni
    Adı güzel çocuğum hu ,hu

    Bilmeceler
    Alçacık tepe
    Şıngıllı küpe
    (Nohut)

    Uzun ,uzun uzarlar
    Ot içinde buzağılar
    (Hıyar)

    Uzaktan baktım bir taş
    Yanına vardım
    Dört ayak bir baş
    (Kaplumbağa)

    Sıra ,sıra uzarlar
    Birbirin geveler
    (Kiremitlik)


    Efsaneler
    Anlatım türleri içinde Çanakkale'de en çok karşılaşılanı içinde inanma unsurunu barındırdığından dolayı efsanelerdir.İl içinde hemen her yerleşim birimi yakının da bulunan yatırların da efsane geleneğinin oluşması ve yaşamasında önemli bir etkendir.Efsanelerin yoğunluklu olarak karşımıza çıktığı alan bu olmakla beraber, hemen her konuda da efsaneler üretilmiştir.Çanakkale de en çok bilinen ,yaygın olan efsane şudur ;
    (Bu Türkler - Kızıl deli Sultan ve Kırk Erenler - bu Urumeli ne ,yani şimdi Trakya ya geçmek istiyorlar.Yok vasıta yok.Oradan sal yapıyolar onlar.Sala binip karşıya geçmek istiyorlar .Arkadaşların bir tanesi uyuyo.orda.Bu deliyi bırakalım diyolar ,götürmeyelim.Bırakıyolar bunu.Sala binip karşıya geçiyolar .Bi de kalkıp bu deli.Yav gidiyo bizim arkadaşlar !Yav durun murun nereye ?Ordan hemen eteğene kum dolduruyo.Başlıyo ekin serper gibi serpmeğe.Saldakiler diyo ki:Valla deli geliyo ,denizi bölücek.Duralımda alalım diyolar.Dede geliyo kumu elinden bırakıp .O kumda ordan hasıl olma diye duydum.(Anlatıcı ,Lapseki ilçesi .çardak beldesinde denizin içinde yer alan kumsalın nasıl oluştuğunu anlatıyor .)

    Bayramlar,Törenler Kutlamalar
    Her iki dini bayramlar,ülkemizin diğer yörelerinde olduğu gibi kutlanır.Milli bayramlar da diğer illerdeki gibi çeşitli etkinliklerle kutlanırken ,Çanakkale de diğer illerden farklı olarak ve uluslar arası düzeyde Çanakkale Savaşları ile ilgili anma törenleri her yıl 18 Mart ayın da gerçekleştirilir.Dini ve milli bayramlarımızın dışında ,Çanakkale de yaşayan (Gökçeada ve Bozcaada ) Hristiyan vatandaşlarımızın da kendi dini bayramlarını kutladıkları bilinmektedir.
    Çanakkale "de dini ve milli mahiyetteki bayramların dışında en yoğun kutlamalar Hıdrellez de yapılır.5 Mayıs akşamı ,gül dallarına ,para ,yüzük ,düğme v.s. asılır.Su kenarına gidilerek istenilen dilek, yere şekil alarak çizilip dua edilir.Hava karardığında ise ateş yakılarak üstünden atlanır.Bu gece Hızır "ın geleceğine inanıldığından sabah erken kalkılmaya çalışılır.6 Mayıs sabahı bir gece önceden gül dalına asılanlar toplanılır.Asılan eğer para ise bereket getirmesi için yıl boyunca cüzdanda taşınır.Yüzük ,düğme gibi şeyler bir kabın içine konularak küçük bir kız çocuğuna birer ,birer çektirilir. Ve her çekilişte maniler söylenir.Çanakkale'nin bazı bölgelerin de yapılan bu kutlamalara "Peskelye' adı verilir. İlimizde yaşayan Türkmen - Alevi toplulukların da ise hıdrellez ,bayram coşkusu ile kutlanır. Bu kutlamalar 3 gün sürer. Bu tarih boyunca Türkmenler işe gitmezler, çalışmazlar. Kutlamalar süresince bir gün civarda yer alan bir yatıra gidilir.Bir diğer gün köy mezarlığına gidilerek kesilen hayvanlar pişirilir,yemekler yenir. Her aile ,kendi aile kabristanlığının yanın da sofrasını kurar .Diğer ailelere meşrubat ve çerez ikram edilir.Gün boyunca mezarlıkta kalınır




  3. Gülşen
    Devamlı Üye
    Çanakkale Trakya da yer almaktadır.Çanakkale Rus savaşından bu yana hep göç almıştır.İlin her yerinde farklı şiveler konuşulmaktadır. Çanakkale en çok balkan göçmenlerine ev sahipliği yapmıştır. Çanakkalede adalarda yaşayan halk dışında kalan halkın tamamı müslümandır.




+ Yorum Gönder


çanakkalenin kültürel özellikleri,  çanakkalenin kültürel özellikleri nelerdir,  çanakkale özellikleri,  çanakkalenin kültürel güzellikleri,  canakkale kulturel ozellikleri,  canakkale kültürel özellikleri ingilizce