+ Yorum Gönder
Gizliyara Güncel Konu Arşivi ve Ders Notları Forumunda Samsunun dağılışını etkileyen faktörler Konusunu Okuyorsunuz..
  1. Ziyaretçi

    Samsunun dağılışını etkileyen faktörler








    samsunun dağılışını etkileyen faktörler







  2. Dr Zeynep
    Bayan Üye





    samsunun dağılışını etkileyen faktörler

    samsunun dağılışını etkileyen faktörler hakkında bilgi

    Nüfus, belirli bir alanda, belirli bir zamanda yaşayan insan topluluğudur Ülkemizde nüfus sayımlarını Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) yapmaktadır İlk düzenli nüfus sayımı 1927, ikincisi 1935 yılın*da yapılmıştır
    Daha sonra 1990 yılına kadar her 5 yılda nüfus sayımı yapılmıştır 1990 yılından sonra her 10 yıl*da bir yapılmasına karar verilmesine rağmen, bazı ihtiyaçlardan dolayı 1997 yılında nüfus sayımı yapılmıştır En son yapılan nüfus sayımı ise, 2000 yılındadır Nüfus sayımları ülkemizdeki insan sayısının bilinmesi ve ona göre bazı planlamaların yapılması için önemlidir


    NÜFUSUN DAĞILIŞINI ETKİLEYEN FAKTÖRLER


    Türkiye’de nüfusun farklı dağılışında etkili olan faktörler şunlardır:


    1 Fiziki Faktörler

    a İklim özellikleri: Ülkemizde nüfusun yoğun ol*duğu yerlerin, genelde kıyı bölgeler olmasında ılı*man iklimin büyük etkisi vardır Kurak ve kışları aşırı soğuk geçen yerlerde nüfus fazla yoğun de*ğildir

    b Yer şekilleri: Ülkemizde yüksek ve engebeli yerlerde nüfus azdır Doğu Anadolu Bölgesi, Taşe-li platosu, Menteşe yöresi gibi yerler bunlara örnek verilebilir

    c Toprak özellikleri: Verimli toprakların bulundu*ğu alanlar (Çukurova, Gediz, B Menderes) nüfus*ça kalabalık iken, Tuz Gölü çevresi gibi yerlerde verimsiz topraklar bulunduğundan nüfus çok azdır

    2 Beşeri Faktörler

    a Sanayileşme: Bütün Dünya’da olduğu gibi Tür*kiye’de de, sanayileşmenin arttığı yerlerde nüfus yoğunluğu artmıştır, İstanbul, İzmit, Adapazarı, Bursa, Adana ve İzmir buna örnektir

    b Tarım: Tarımın geliştiği yerler yoğun nüfuslu*dur Çukurova, Gediz, Bafra ve Çarşamba ovaları çevresi gibi

    c Yeraltı kaynakları: Madenlerin veya enerji kay*naklarının işletilmesinde yoğun nüfusa ihtiyaç ol*duğundan, bu alanlarda da nüfus fazladır Zongul*dak, Soma, Elbistan buna örnektir

    d Turizm: Ülkemizde, Ege ve Akdeniz kıyılarında*ki merkezlerde turizmden dolayı nüfus yoğunlaş*mıştır

    e Ulaşım: Ulaşım yolları kavşağında bulunan ille*rimizin nüfusu artmıştır Eskişehir, Ankara, Kayse*ri, İstanbul gibi illerin gelişmesinde, ulaşım yolları üzerinde bulunmaları da etkili olmuştur

    Nüfus dağılışında; su kaynakları, toprağın verimi, yeraltı zenginlikleri, göçler vb birçok doğal ve toplumsal faktörlerde etkilidir

    Bir yerdeki toplam nüfusun o yerin yüzölçümüne bölünmesiyle elde edilen nüfus miktarına “nüfus yoğunluğu” denir




  3. Dr Zeynep
    Bayan Üye
    Dünya üzerinde nüfusun dağılışı son derece düzensizdir Şehirlerde bir km2 lik alanda birkaç bin nüfus barınırken çöller, kutuplar ve tundra alanlarında birkaç bin km2 lik alana birkaç İnsan düşmektedir Nüfus dağılışı kıtalara ve ülkelere göre farklılık göstermektedir
    Nüfusun dağılışını etkileyen faktörler;
    Doğal Faktörler
    İklim
    Sıcaklık ve yağış nüfusun dağılışını etkileyen en önemli iklim elemanlarıdır Ilıman iklim bölgelerinde yeterli yağış alan yerler sık nüfusludur Yağışın çok az ve sıcaklığın yüksek olduğu çöl bölgeleri ve sıcaklığın yıl boyunca sıfır derecenin altında olduğu kutup bölgeleri ile dağlık alanlar nüfuslanmayan yerlerdir Ülkemizde genel olarak iklim şartlarının elverişli olduğu kıyı bölgelerimiz yoğun nüfusludur
    Buna karşılık, iklimin soğuk olduğu Doğu Anadolu ve diğer bölgelerimizdeki yüksek sahalar seyrek nüfusludur Ayrıca Tuz Gölü çevresi ve Konya havzası gibi kurak sahalar da seyrek nüfuslu alanlardır
    Yerşekilleri
    Nüfusun dağılışı üzerinde yükselti, eğim, bakı ve dağların denize göre uzanışı etkilidir Yükseltinin fazla olduğu dağlık alanlar yerleşme için elverişli alanlar değildir Dünya nüfusunun büyük bir kısmı ova ve benzeri düzlük alanlarda yaşamaktadır Çünkü yüksek dağlık alanlarda iklim şartlarının elverişsiz olması, tarım alanlarının sınırlı olması ve ulaşımın zor olması nedeniyle yerleşme için tercih edilmemektedir (Himalayalar gibi) Sadece Ekvatoral Bölgede alçak yerlerde nemlilik ve yağış fazla, bitki örtüsü gür olduğu için yüksek yerler (yaklaşık 2000 m civarı) yerleşme için alçak yerlere göre daha elverişlidir
    Ülkemizde nüfusun dağılışı yüksek ve engebeli sahalar ile ovalar arasında büyük farklılık oluşturur Türkiye ortalama yükseltisi fazla olan bir ülkedir Bu nedenle belli bir yükseltiden sonra sürekli yerleşim yerlerine rastlanmaz Ülkemizde düz veya az eğimli arazilerde özellikle verimli ovalarda yoğun yerleşme görülür
    Kuzey Yarımküre’de yer alan ülkemizde dağların güney yamaçları bakı etkisiyle daha fazla ısındığı için diğer yamaçlara göre daha sık nüfusludur
    Ülkemizde dağ sıraları genellikle doğu-batı doğrultusunda uzanır Karadeniz ve Akdeniz’de kıyıya paralel uzanan dağlar denizel etkinin iç kesimlere girmesini engellediği için iç kesimler daha az yağış alır ve iç kesimlerle kıyı arasındaki ulaşım zor şartlarda gerçekleşir Bundan dolayı kıyı bölgeler iç kesimlere göre daha yoğun nüfusludur

    Su Kaynakları
    İçme ve kullanma suyunun temini, tarımda ve sanayide suya ihtiyaç duyulması nedeniyle bir çok yerleşim birimi genellikle su kaynaklarının yakınında kurulmuştur Afrika Kıtasında Nil nehri, Asya’da Ganj, İndus nehirlerinin havzaları nüfus ve yerleşmelerin yoğun olduğu alanlardandır
    Ülkemizde ilk yerleşime açılan sahaların Fırat ve Dicle nehirleri arasındaki yerler ile Göller yöresi ve çevresi olması da bu duruma bir örnektir Adana (Seyhan), Ardahan (Kura), Amasya (Yeşilırmak), Eskişehir (Porsuk), Hatay (Asi) ve Edirne (Tunca) gibi şehirler akarsu kenarında kurulmuştur
    Ayrıca, deniz ulaşımı, turizm ve balıkçılığın etkisiyle bir çok kentimiz deniz kenarında kurulmuştur (Trabzon, istanbul, İzmir, Antalya gibi)
    Toprak Özellikleri
    Ülkemizde elverişli iklim şartlarına sahip verimli toprakların bulunduğu sahalar yoğun nüfusludur Kıyı kesimlerdeki Çukurova, Silifke Ovası, Bakırçay, Gediz, Büyük Menderes, Küçük Menderes, Sakarya, Çarşamba ve Bafra Ovaları ile İç kesimlerdeki Kayseri, Eskişehir, Erzurum, Balıkesir Ovaları gibi verimli tarım alanları yoğun nüfuslu iken, tarıma elverişsiz toprakların bulunduğu Taşeli Platosu, Tuz Gölü çevresi gibi yerler seyrek nüfusludur
    Bitki Örtüsü
    Bitki örtüsünün gür olduğu yerler tarla açma ve yerleşme için elverişli olmadığı için bu yerlerde nüfus seyrektir Ancak ormanlardan hem inşaat malzemesi ve yakacak temininde hem de sanayide yararlanılması nedeniyle ormanların yakınında çok sayıda kır yerleşmesi bulunmaktadır
    Beşeri Faktörler
    Tarihi Nedenler
    Ülkemiz coğrafi konumu nedeniyle tarihi çağlar boyunca yerleşime sahne olmuştur Günümüzdeki birçok şehir ve kasaba eski bir tarihi geçmişe sahiptir Bu yerleşmelerin bir çoğu önemini kaybetmeden günümüze kadar büyüyerek gelmişlerdir Örneğin İstanbul, Bursa, Edirne gibi şehirlerde yerleşmeler çok eskiye dayanır
    Sanayi, Ticaret ve Yeraltı Kaynakları
    Ülkemizde bazı yerleşim alanlarının gelişmesinde sanayi ve yer altı kaynakları etkili olmuştur İskenderun, Karabük ve Karadeniz Ereğlisi’ndeki demir-çelik fabrikaları buraların gelişmesinde etkili olurken, Zonguldak’ın taşkömürü, Batman’ın ise petrol çıkarımı sayesinde nüfusları hızla artmıştır İstanbul, İzmir, Bursa, Gaziantep, Adana gibi şehirler sanayi üretiminin fazla olması nedeniyle aynı zamanda ticaret merkezleri durumundadır
    Ulaşım
    Günümüzde bir çok yerleşmenin gelişip büyümesinde elverişli ulaşım imkanlarına sahip olması etkili olmuştur Ulaşım ticari faaliyetlerin gelişmesinde önemli bir faktördür Kara, demir, hava ve deniz ulaşımına sahip olan kıyı yerleşmeleri gelişerek zamanla büyük kentlere dönüşmüşlerdir İstanbul, İzmir ve Samsun gibi
    Tarım
    Tarımın yoğun olarak yapıldığı verimli ovalar nüfusun sık olduğu alanlardırTarsus, Söke, İnegöl, Rize, Bilecik, Nevşehir ve Amasya gibi küçük ve orta büyüklükteki şehirlerin çoğu tarım şehri karekterindedir
    Turizm
    Özellikle Marmara, Ege ve Akdeniz bölgelerinin kıyı kesimleri başta olmak üzere bir çok yerleşim alanı turizm faaliyetlerine bağlı olarak gelişmiş ve nüfus yoğunluğu artmıştır (Bodrum, Marmaris, Kuşadası ve Antalya gibi)
    Hakkari, Ardahan ve Kars illeri iklimin elverişsiz olması yerşekillerinin engebeli olması, tarım alanlarının yetersiz olması, ulaşım ve sanayinin gelişmemiş olması gibi nedenlerle seyrek nüfusludur Muğla’da iklim elverişli olmasına rağmen yerşekillerinin engebeli olması, tarım alanlarının sınırlı olması, sanayinin fazla gelişmemesi nüfuslanmayı olumsuz yönde etkilemiştir Ancak Muğla’nın kıyı kesimlerinde turizme bağlı olarak nüfus yoğunluğu artmıştır Tuz Gölü çevresi yerşekilleri bakımından elverişli olmasına rağmen iklimin elverişsiz olması (özellikle yağışın az olması) ve toprakların tuzlu olması nedeniyle tarımsal faaliyetler sınırlıdır Bu yüzden seyrek nüfusludur İstanbul, Bursa ve İzmir illeri iklimin elverişli olması, sanayi, ulaşım, turizm ve ticaretin gelişmiş olması nedeniyle yoğun nüfusludur




+ Yorum Gönder