+ Yorum Gönder
Biyografi ve Düşünürler ve Flozoflar Forumunda Giambattista Vico Hakkında Bilgi Konusunu Okuyorsunuz..
  1. Asel
    Bayan Üye

    Giambattista Vico Hakkında Bilgi








    Giambattista Vico genel bilgileri

    Giambattista Vico.gif


    Giambattista Vico (1668-1744)


    Yaşa*dığı döneme egemen olan düşüncelere boyun eğmeyip kendi özgün görüşlerini ortaya koyarak modern tarih, kültür, insanbilim ve söylenbilgisi felsefelerinin ön*cülüğünü yapmış italyan felsefeci. Doğa bilimlerinin başarılarının salt Descartes' in usçu tümdengelim yöntemine atfedildiği, Kartezyenci düşüncenin egemen ol*duğu bir dönemde yaşamasına karşın Vico, Kartezyen yöntemle uzaktan ya*kından hiçbir ilgisi olmayan tarih ile di*ğer toplum bilimlerini kaynaştıran tarih temelli bir insanlık bilimi oluşturmuştur.


    Kartezyencilerin fizik ve matematik bilimlerinin rolünü abartarak toplum ve tarih bilgisinin olanaklılığını tümüyle göz ardı ettiklerine inanan Vico, Descartesçı yöntemin bilimlerdeki giderek kökleşen egemenliğine karşı çıkmıştır. Vico tarihi temel alan bir "insanlık bilimi" geliştirdi*ği Scienza Nuova (Yeni Bilim, 1725) adlı başyapıunda, fizikçinin ele aldığı gerçek*liğin Tanrı'nın yaratısı olduğundan ancak yine Tanrı tarafından eksiksiz bir biçim*de bilinebileceğini, oysa ki insanların yapıp etmelerinin bir sonucu olan tarihsel olayların insan tarafından eksiksiz bir bi*çimde bilinmeye bütünüyle açık olduğu*nu savlayarak "yeni bilim"ini, tarih te*melli bütün toplum bilimlerini doğa bilimlerinden daha üstün bir konuma yer*leştirmiştir. Nitekim Vico, Descartes'ın bilginin ve kesinliğin kaynağım doğru bi*çimde saptadığını yadsıyarak kesinliğin ve bilginin "açık ve seçik düşünceler" aracılığıyla değil kendi etkinliklerimiz veeylemlerimiz aracılığıyla oluşturuldukla-nnı öne sürmüş; farklı bilimlerin kesinlik derecelerini saptayacak, en somut ifade*sini "doğru ile yapılan özdeştir" savsö-zünde bulan, "yapıkurucu" bir bilgikura-mı geliştirmiştir.


    Tarihin evrensel yasalarca yönetilen bir düzeni ya da sonul bir ereği olmadı*ğını söylemenin, tarih üzerine ussal araştırma yapmanın bir anlamı olmayacağını, tarih felsefesi olanağının da zorunlu ola*rak ortadan kalkacağını söylemekle bir olduğunu düşünen Vico, tarihte belli bir amaç, düzen ve ilerlemenin bulunduğu*nu savunmuştur. Ulusların, toplumların aynı çağlardan, aynı aşamalardan hep ye*niden geçtikleri döngüsel bir tarih anla*yışı ortaya koyan Vico, tarihsel gelişmeyi organik bir süreç olarak kavrayan tarih tasarımında tarihin gelişme ve çökme ya da büyüme ve çürüme döngüsüyle so*nuçlanan birbiriyle bağlantılı ve tutarlı çağlarla aşama aşama ilerlediğini savun*muştur. Vico'ya göre her ulus kaçınılmaz olarak sırasıyla insanın hayvansal dürtü*lerinin egemen olduğu "hayvan çağı"n-dan toplumsal ve fiziksel dünyanın söy-lensel bir biçimde tanrıların ya da tanrı*nın görünüşleri olarak algılandığı "tanrı*lar çağı"na, tanrılar çağından bütün er*demlerin, tüm kurumsal güçlerin büyük toprak sahibi ailelerin liderlerinde, soy*luların kişiliklerinde gövdelendiği, top*lumun soylular ve halk olarak iki ayrı sı*nıfa ayrıldığı "kahramanlar çağı"na ve bu çağdan da sonuncusuna, yaşanan sınıf çanşmasıyla halkın soylularla eşit haklara kavuştuğu "insan çağı"na geçecektir. Kut*sal şeylerin bütün anlamlarını yitirdiği, yaşamın yanlış temeller üzerine oturtu*lup kişisel çıkarlann peşinde koşulduğu ve düşüncenin soyut, etkisiz hale geldiği insan çağı bozulup dağılmanın yolunu açarak "büyüme ve çürüme döngüsü"nü yeniden başlatacaktır. Vico tarihçilerin eski düşünme kalıp*larım anlamalarının önemini vurgulaya*rak geçmişten miras alınan dillerin, söy-lenlerin, geleneklerin ve göreneklerin anlamlarının değişmez bir evrensel insan doğası çerçevesinde değil de sundukları bilinç durumlannı yeniden canlandıran yaratıcı bir kapasiteyle yorumlanması ge*rektiğini öne sürmüştür. Vico günümüz*de de felsefecileri oldukça uğraştıran toplum ya da tin bilimlerinin doğa bi*limlerinden hangi bakımlardan ayrıldık*ları sorusuna bir yanıt niteliğinde olan bu görüşüyle doğa bilimlerinin "açıkla*ma" yapmaya çakşırken, toplum bilimle*rinin özünde "anlama" doğrultusunda yapılandıkları savunusunu temellendiren Wilhelm Dilthey gibi "anlama" gelene*ğinden, anlaman gelenekten felsefecilerin öncülüğünü yapmışur.


    Öte yandan Vico söylenbilgisine yö*nelik dönemini aşan düşünceler ortaya koymuştur. Vico bütünüyle ait oldukları çağın ortak bilincini ve dünya görüşünü yansıttıklarım düşündüğü söylenlerin yan*lış anlatılar ya da birer eğretileme olarak görülüp bir kenara atılamayacağının al*tını koyuca çizerek söylenleri toplumla-nn yaşamlarım, hukuklarım, ahlâk anla*yışlarını, dinsel inanışlannı anlayabilme*nin başlıca kaynağı olarak kabul etmiştir. Vico'nun söylenbilgisine yönelik bu olumlu yaklaşımı, yapısalcılığın kurucularından Fransız insanbilimci ve budunbilimci Claude Lévi-Strauss'un çalışmalarında yankısını bulmuştur. Nitekim Lévi-Strauss örnekalan çalışmalarıyla hemen bütün söylenlerin bütünlüklü bir yapıda olduğu ve doğduklan toplumun yapısın*da bulunan ikili karşıtlıklar üstüne yapı*landıkları gerçeğini ortaya koyarak Vico' nun "tanrıların öyküleri gerçek birer gö*renek tarihidir" yollu savını ondan iki yüz yıl sonra temellendirmiştir.
    Daha fazla bilgi: Felsefe Sözlüğü, Bilim ve Sanat Yayınları








  2. AYPARE
    Devamlı Üye





    İtalyan felsefe düşünürü olan Vico, aynı zamanda tarihçi ve Hukuk danışmanıdır. Ona göre tarihi insanların eseridir ve tarihi insanlar yönettiği gibi insan sadece yarattığı şeyleri bilir düşüncesini benimsemiş ve bu düşünce üzerinde çok durarak Descartes gibi filozofları eleştirmiştir.




+ Yorum Gönder