+ Yorum Gönder
Masal ve Hikaye ve Eğitici Hikayeler Forumunda Koşma ile ilgili bilgi Konusunu Okuyorsunuz..
  1. HARBİKIZ
    Moderator

    Koşma ile ilgili bilgi








    Koşma

    Türk Halk edebiyatında doğa, aşk, ölüm, ayrılık, yiğitlik, toplumsal olaylar gibi konuların işlendiği en sık kullanılan şiir türü. Dörtlüklerden oluşur. Dörtlük sayısı genellikle 3, 5 arasındadır. Hece ölçüsünün 6+5 veya 4+4+3 duraklı 11’li kalıbıyla yazılır. Şair koşmanın son bendinde ismini ya da mahlasını söyler. Koşmalar dile getirilen duygular ve söylenişlerine göre koçaklama, güzelleme, taşlama, ağıt gibi isimler alır. Karşılıklı konuşma şeklinde yani “dedim” “dedi” diye başlayan dizelerle de söylenebilir. Bu tür koşmalara “mürâcaa” ismi verilir. Bütün kafiyeleri cinaslı olan koşmalara “tecnis” denir.

    Özellikleri:
    1. Türk Halk edebiyatının en çok sevilen, en çok kullanılan nazım şeklidir.
    2. Dörtlüklerle söylenir.
    3. Dörtlük sayısı genelde 3 veya 5’tir.
    4. Koşmalarda en çok 11’li hece ölçüsü kullanılır. 4+4+3=11 ya da 6+5=11.
    5. Genelde yarım kafiye kullanılır.
    6. Kafiye örgüsü; ilk dörtlük; aaab, abab, aaba veya abcb şeklinde olup diğer dörtlükler cccb, dddb şeklindedir.
    7. Koşmada, tabiat güzellikleri, sevgi, ayrılık, yiğitlik, yakınma, ıstırap, eleştiri, hayata ait görüşler konu alabilir.
    8. Genelde şiirin içinde özellikle de son dörtlükte şairin mahlası bulunur.
    9. Dil sade, anlatım yalın ve içtendir.
    10. Koşmalar işlenen konulara göre çeşitli isimler alır. Bunlar aynı zamanda âşık edebiyatı nazım türleridir.

    Güzelleme: Doğa güzelliklerini sevgiyle içe içe işleyen lirik şiirlerdir. Kadın, at gibi sevilen varlıkları övmek için söylenen koşmadır.
    Dinleyin ağalar medhin eyleyim
    Elma yanaklımın kara kaşlımın
    O gül yüzlerine kurban olayım
    Dal gerdanlımın da sırma saçlımın

    Koçaklama: Yiğitlik, kahramanlık, vuruşma konularını işleyen ve bu kavramları öven, koşma nazım şekliyle söylenen şiirlerdir.
    Benden selam olsun Bolu Beyine
    Çıkıp şu dağlara yaslanmalıdır
    Ok gıcırtısından kalkan sesinden
    Dağlar gümbür gümbür seslenmelidir

    Taşlama: Toplumdaki bozuk yönleri, kişilerin eksikliklerini, zaafları eleştirmek için söylen koşmalardır. Bu şiirlerde şair son derece acımasızdır. Aksak ve eksik yönler açıkça eleştirilir.
    *** Konu bakımından taşlamanın Divan Edebiyatındaki karşılığı hicviyedir.
    Nesini söyleyim canım efendim
    Gayrı düzen tutmaz telimiz bizim
    Arzuhal eylesem deftere sığmaz
    Omuzdan kesilmiş kolumuz bizim.

    Ağıt: Ölen bir kişinin ardından söylenen ve onun iyiliğinin, mertliğinin dile getirildiği koşmalardır.

    ***Bunların dışında koşma nazım biçiminin kullanıldığı münferit ağıtlar da vardır.
    Sefil baykuş ne gezersin bu yerde
    Yok mudur vatanın illerin hani
    Küsmüş müsün selâmımı almadın
    Şeydâ bülbül şirin dillerin hani







  2. Esma
    Devamlı Üye





    Nazım biçimlerinden biri olan Koşma özellikle şiirlerde kullanılmaktadır. Öncelikle sekiz heceli ve on birlik kalıplarıyla yazılmaktadır. Koşmanın Halk şiirlerinde kullanılan en yaygın nazım şekli olduğunu söylemeden geçmekte olmaz.




+ Yorum Gönder


koşma hakkında bilgi,  koşma hakkında kısa bilgi,  koşma ile ilgili bilgi,  Koşma ile ilgili bilgiler,  kosma ile ilgili bilgiler