+ Yorum Gönder
Eğlence ve Muhabbet ve Forumda Başlığı Olmayan Konular Forumunda Liderlik Tanımları Konusunu Okuyorsunuz..
  1. Harbi @ kız
    Bayan Üye

    Liderlik Tanımları








    Liderlik Tanımları Hakkında Bilgi

    Liderlik kültüre özel ve oldukça karmaşık bir kavramdır. Liderlik kavramı çoğu kez çok daha farklı anlamlarda veya otorite, denetim, yönetim, güç gibi kavramlarla eş anlamlıymış gibi kullanılmıştır. Araştırmacılar liderlik kavramını, araştırmalarının bakış açısına veya amacına uygun olarak dar bir görüş açısından değerlendirmişler ve tanımlamışlardır. 1800′lü yıllara kadar kullanılmayan liderlik kavramı, günümüze kadar aşağıdaki tanımlardaki gibi kullanılmıştır.Liderlik ile ilgili literatürde, liderlik kavramının, bu alanda araştırma yapan neredeyse bütün bilim adamlarınca tanımlandığı görülmektedir.Bu çeşitliliğin bir sonucu olarak liderliğin ne olduğu konusunda tam bir uzlaşma yoktur. Liderlik alanında bilimsel çalışmalar 20. yüzyılda yoğunlaşmıştır.

    Bu dönemde farklı bilim dallarından araştırmacılar liderlik olgusunu deneysel ortamlarda analiz etmeye çalışmışlardır. Araştırmacıların tanımlamalarında liderliğin ilgili alana göre ele alındığı göze çarpmaktadır. Bu yüzden liderliğin anlamı, liderin içinde bulunduğu konuma, gruba ve sürece bağlı olarak farklı algılanmaktadır (Erçetin, 2000).20. yüzyılın ilk yıllarında liderlik tanımlamalarında kontrol ve özellik kavramları göze çarpmaktadır. Mumford (1906) liderliği “Sosyal hareketlerin kontrol edilmesi sürecinde, grupta bir kişinin ön plana çıkması” olarak tanımlamıştır.

    Bu dönemde ilk liderlik kuramı olarak ortaya çıkan, 1930′larda iyice yaygınlaşan “Özellik Kuramı”nın etkisinde olan bu tanım, liderin doğuştan gelen özelliklerinin ve grup tarafından lidere tanınan hiyerarşik gücün sonucu olarak liderin sahip olduğu bir yetkeyi ön plana çıkarır.Bogardus (1934), liderliğin “Grup içindeki olaylar ve zihinsel iletişim esnasında bazı kişilerin, diğer kişiler üzerinde etkin hale geldiği bir süreç” olduğunu ileri sürerken, Kilbourne (1935), liderliği “Hayranlık duyulan kişilik özelliklerinin pek çoğuna sahip olduğunu ortaya koyabilmek” olarak tanımlamıştır.1940′lı yıllarda liderliği anlamada “Grup Yaklaşımı ” etkili olmaya başlamış; grup liderliği kavramı ön plana çıkmış, “Özellik Kuramı” yerini “Davranış Kuramına” bırakmıştır.

    Whyte (1943) liderliği “Güç ve yarar ilişkisinden sakınan bir etkileme sürec”i olarak tanımlarken, Knickerbocker, “Grup üyeleri ile onların gereksinimlerini karşılayacak tüm araçları kontrol altında tutan kişi arasındaki işlevsel bir ilişki” şeklinde ifade etmiştir.
    1950′lerde liderlik tanımlarında grup teorisinin etkileri kendini göstermektedir. Stogdill’e (1950) göre “Amaçların oluşturulması ve gerçekleştirilmesi için grubu etkileme süreci”, Koontz ve O’Donnell (1955) göre ise “ortak bir amacı başarmak için insanları etkilemektir”.Bu dönemde ayrıca, davranış bilimleri ve “İnsan İlişkileri Yaklaşımı” liderlik çalışmalarını doğrudan etkilemiştir. Liderlik üzerine ilk deneysel çalışmalar yine bu dönemde ABD’ başlatılmıştır.

    1960′ların tanımlarında liderlik ortak amaçlar doğrultusunda kişileri etkileme davranışları olarak ortaya çıkmaktadır. 1950′lerde başlayan “Davranış Kuramı” bu dönemde tanımlamaları etkilemiştir. Fiedler (1967) liderlerin sözel olan ve olmayan davranışları ile grup performansını etkilediklerini, Terry (1960) liderliğin grup amaçlarını gönüllü olarak gerçekleştirmek için insanları etkileme eylemi olduğunu söylemişlerdir.Bu döneme ait diğer tanımlarda Janda (1960) liderliği “Aynı grup içerisindeki iki bireyden birinin, güç ilişkisinden kaynaklanan özel bir davranışla, diğerine emretme hakkının olduğunu algılamasıdır” şeklinde tanımlarken, Tannenbaum ve arkadaşlarına göre(1961) liderlik, “İletişim süreci içerisinde özel bir sonucu elde etmeye yönlendirilen bireylerarası etkidir”.1970′lerde liderlik, grup ya da örgüt amaçlarını başarıya ulaştırmak için grup ya da örgütsel yapıyı kurmak veya yaşatmak seklinde algılanmıştır.

    Bu döneme ait liderlik tanımları şu şekildedir. Hemphill ve Coons’a göre (1970) “Bireyin paylaşılan bir amaç doğrultusunda grubun aktivitelerini idare ederken sergilediği davranış”, Jacops’a göre (1970) “Herhangi biri tarafından arzu edilen ve önerilen davranış olarak ileri sürülen bilgilerin, diğeri tarafından bunlara uyulduğu zaman olumlu sonuçlar doğuracağı şeklinde algılanmasıdır” .
    Stogdill’e göre (1974) “Bir yapının beklenti ve etkileşim içinde başlatılması ve devam ettirilmesi süreci”, Katz ve Kahn’a göre (1978) ” Organizasyonun rutin direktifleri sonucu, itaatte çoğalan etkisel artış”, Bergeron’a göre ise (1979) “Organizasyonla ilgili amaçların gönüllü ve daha etkili bir şekilde sürdürülebilmesi amacıyla çalışanlar üzerinde hiyerarşik üstünlük yaratan etkinlikler toplamı”dır ( Akt. Erarslan, 2004).

    1980′lerdeki tanımlarda ana unsur özellik yaklaşımında olduğu gibi “Büyük İnsan Kuramı”na dayanmaktadır. Büyük İnsan Kuramı, liderliğin bazı insanlarda doğuştan gelen gizemli bir güç olduğunu ileri sürer.Kişisel çekicilik ve etki yoluyla diğer insanlarda heyecan, duygulanım, esin yaratma yeteneği anlamına gelen bu gizemli güç “karizma” olarak isimlendirilmiştir. Bu terim ilk kez ünlü sosyolog Max Weber tarafından ortaya atılmıştır. Bu dönemde yapılan tanımlamalarda Roach ve Behling (1984) liderliği, “Amacı başarmak için organize bir grubun etkinliklerini etkileme süreci”, Bass ise ” Kişi ve grup üyeleri arasında bir etkileşim ve alışveriş” olarak değerlendirir. Liderlik tanımı Krausz (1986) tarafından “Diğerlerinin etkinliklerini etkilemekte kullanılan güç şekli” biçiminde yapılırken, Kellerman (1984) grup etkinliklerinin tabiat ve yönü çerçevesinde bir kişinin sürekli olarak diğerlerini etkilemesi süreci olarak ifade etmektedir.

    Gardner (1986) liderliği, ” Liderin kendi ya da herkesin paylaştığı amaçlar doğrultusunda, örnek alma veya ikna yoluyla grubu harekete geçirme sürecidir” şeklinde tanımlamıştır. 1990′lı yıllarda C.Norris (1990) liderligi “Sezgisel ve analitik düşünceyi tümüyle kullanarak yaratıcı olmak”, W.Pogonis (1992) “İnsanları belli bir amacı gerçekleştirmek için uzmanlık, duygudaşlık (empati), gibi aktif, önemli ve birbiriyle bütünlesen davranışlar sergileyerek etkileme” olarak tanımlamıştır.Sullivan ve Harper (1996) “Liderlik, amaç, kültür, strateji, temek kimlikler ve kritik süreçler gibi örgütü var eden ussal ve iyi düşünülmüş eylemleri yönetmek, geleceği yaratmak ve ekip kurmaktır.” seklinde bir tanımlama yapmıştır (Akt. Erarslan, 2004).Yaklaşık bir asırlık süreçte yapılan liderlik tanımları farklılıklar göstermektedir.

    Buna rağmen tanımlamalardaki bazı ortak noktalar Katz ve Kahn tarafından,- örgütsel yetki,- bazı özellikleri alan kişi,- bir eylem biçimi olarak belirlenirken; bu ortak noktaları George ve Jones,- örgüt ya da grup üyelerini etkileme- örgüt ya da grup üyelerinin amaçlarına ulaşmalarına yardımcı olma biçiminde gruplamıştır.Toplumsal, örgütsel, ve bireysel farklılıklar, içinde bulunulan zaman dilimi, bu dilimde liderliğe ilişkin algı, beklenti ve değerlendirmeler ile geliştirilen yaklaşımlar ve bulgular, tanımları farklılaştırmıştır (Erçetin, s.11-12, 2000). Yapılan liderlik tanımlarında vurgu yapılan ortak nokta, liderliğin “Liderlerin kendilerine yüklenen bazı özellikleri ile grupla etkileşmesi ve yapıyı harekete geçirmesi süreci” olduğudur. Liderlik belirli amaçlar doğrultusunda diğer bireyleri veya grubu etkileyebilmeyi içerir.

    Kaynak: Yrd. Doç. Dr. Ali TEKİN








  2. ÖZGEN
    Üye





    Lider olmak, bilgi ve tecrübeye dayalı olması, bilgilerini aktara bilmesi, uygulatabilmesi ve kişilerin dinletisini kazanarak saygı görmesi gibi özelliklerden oluşmaktadır.




+ Yorum Gönder