+ Yorum Gönder
Okul ve Eğitim ve Her Telden Eğitim Konuları Forumunda Ünsüz düşmesi örnek kelimeler Konusunu Okuyorsunuz..
  1. Dr Zeynep
    Bayan Üye

    Ünsüz düşmesi örnek kelimeler








    Ünsüz düşmesi örnek kelimeler

    Bazı sözcükler ek alırken kök ve gövde ek ile birleşmez. Bu esnada kök veya gövdeden bir ünsüz düşer. Bu olaya "ünsüz düşmesi" denir.
    Örnek:

    küçük + cük → küçücük (k harfi düştü.)
    ufak + cık → ufacık →Et-,ol- yardımcı fiilleriyle birleşen birleşik kelimelerde de ünlü düşmesi olabilir:
    Sabır-et→sabret, şükür-et→şükret, kayıp-ol→kaybol, emir-et→emret, kahır-ol→kahrol-, hapis-et→hapset-..
    → -la / le ,-ar /-er…gibi bazı ekleri alan kimi kelimelerde de ünlü düşmesi olabilir:
    Yumurta-la→yumurtla-, sızı-la→sızla-, ileri-le→ilerle-, sızı-la→sızla-, koku-la →kokla-, uyku-la→uyukla-; oyun-a→ oyna; uyu-ku→uyku; sarı-ar-→sarar-

    Ünsüz düşmesi örnek kelimeler.jpg

    Ünsüz Uyumu ve Ünsüz Düşmesi
    Dilimizde tonsuz (sert) ünsüzle biten kelimelere gelen ekler tonsuz (sert) ünsüzle başlar: aç-tı, aş-çı, bak-tım, bas-kı, çiçek-ten, düş-kün, geç-tim, ipek-çi, seç-kin, seç-ti, süt-çü.
    Ünsüz Türemesi (y, v)
    İki ünlünün yan yana bulunduğu bazı alıntı kelimelerde ünlüler arasında y, v sesleri türemiştir: fiyat (< fiat), zayıf (< zaif); konservatuvar, labora*tuvar, pisuvar, repertuvar, tretuvar, tuval, tuvalet.
    Ünsüz Düşmesi
    Arapçadan dilimize girmiş olan ve sonunda ikiz ünsüz bulunan kelimelerin yalın durumunda ünsüzlerden biri düşer (ünsüz tekleşir): hak (< hakk), his (< hiss), ret (< redd), zan (< zann), zem (< zemm). Bu tür kelimelere ünlüyle başlayan bir ek geldiğinde düşen ünsüz ortaya çıkar: hak, hakka; his, hissimiz; ret, reddi; zan, zannımca; zem, zemmi.
    n > m Değişmesi
    Türkçede kullanılan bazı kelimelerdeki b ünsüzünden önce gelen n ünsüzü m‘ye dönüşür: saklambaç (< saklanbaç), dolambaç (< dolanbaç), ambar (< an*bar), amber (< anber), cambaz (< canbaz), çember (< çenber), kümbet (< gunbed), memba (< menba), mümbit (< munbit), tambur (< tanbur).

    SES DÜŞMESİ
    Sözcüğün aslında bulunduğu halde, ek geldiğinde bazı sesler düşebilir. Bu düşme hem ünlülerde hem ünsüzlerde görülür.


    Ünlü Düşmesi
    Sözcüğün aslında bulunan bir ünlünün düşmesidir.
    Örnek: “Yapraklar daha şimdiden sarardı.” cümlesinde sözcüğün aslı “sarı”dır; “-ar-” eki geldiğinde sözcüğün sonundaki “ı” düşmüştür.
    Ünlü düşmesinin en yaygın kullanımı ise “Hece düşmesi” adıyla anılan kuraldır. Buna göre, sözcüğün son hecesinde bulunan dar ünlüler, ünlüyle başlayan bir ek sözcüğe eklendiğinde düşer. Bu özellik bazı organ isimlerinde, Arapçadan dilimize geçen bazı sözcüklerde, bazı Türkçe fiillerde görülür.
    sabır - ı > sabrı
    akıl - ı > aklı
    burun - u > burnu
    gönül - üm > gönlüm

    Örneğin; “Kahvaltıya hazırlanın.” cümlesinde altı çizili söz “kahve altı” sözlerinin birleşmesinden oluşmuş, bu sırada “kahve” sözündeki “e” düşmüştür.


    Ünsüz Düşmesi
    Sözcüğün aslında bulunan ünsüzün, ek geldiğinde düşmesidir.
    küçük - cük > küçücük
    büyük - cek > büyücek örneklerinde sözcüklerin sonlarında bulunan “k” ünsüzlerinin düştüğü görülüyor.








  2. Nesrin
    Devamlı Üye





    Dil bilgisi onuları genel olarak türkçenin elimelerinin ekleri kökleri sahip oldukları özellikleri incelemektedir. bunlardan biri de ses bilgisidir. türkçenin bir konusu olan ses bilgisi konuları hece düşmesi sertleşme benzeşme ulama gibi konulardan oluşmaktadır.




+ Yorum Gönder


ünsüz düşmesi örnekleri