+ Yorum Gönder
Okul ve Eğitim ve Her Telden Eğitim Konuları Forumunda 9. Sınıf Dil ve Anlatım Kelime Grupları Konusunu Okuyorsunuz..
  1. Asel
    Bayan Üye

    9. Sınıf Dil ve Anlatım Kelime Grupları








    9. Sınıf Dil ve Anlatım Kelime Grupları Ders Notları


    Bir dildeki anlamlı en küçük söz birliklerine sözcük adı verilir. Sözcükler cümle içinde başka sözcüklerle anlam ilişkileri kurarak gruplar oluşturur. Bu durumda o sözcük grupları da çeşitli anlamlan karşılar. Bir varlığı, bir kavramı, bir durumu veya bir eylemi karşılamak için belli kurallara göre oluşan kelime topluluğuna sözcük grubu denir. Türkçede başlıca şu sözcük grupları şunlardır:

    İkilemeler

    Anlamı güçlendirmek için aynı sözcüklerin tekrarlanması, anlamları birbirine yakın, karşıt olan veya sesleri birbirini andıran kelimelerin yan yana kullanılmasıyla oluşan sözlere ikileme denir.


    Deyimler

    Anlatımı güçlendirmek, söze güzellik katmak amacıyla birden çok sözcüğün genellikle mecaz anlama gelecek biçimde kaynaşmasıyla oluşan sözlere deyim denir. Deyimler, kalıplaşmış olduğundan onu oluşturan sözcükler değiştirilemez.


    Atasözleri

    Yıllara dayalı bilgi, birikim ve deneyim sonucu söylenen özlü sözlere atasözü adı verilir. Atasözlerinin söyleyeni belli değildir. Ayrıca atasözleri genel anlamlar içerir ve yargı bildirir. Atasözlerinin de kalıplaşmış bir yapısı olduğundan onları oluşturan sözcüklerin yerine başka sözcükler getirilemez.
    Yansıma Grubu

    yansımaların oluşturduğu kelime grupları da vardır.

    “Tenceredeki su fokur fokur kaynıyor.” cümlesindeki “fokur fokur” sözü bir yansıma grubudur. Bu söz, tenceredeki suyun kaynarken çıkarmış olduğu sesi karşılamaktadır.

    “Koridordan takır tukur sesler geliyor.” cümlesindeki “takır tukur” da yansıma grubudur.

    Söz Öbekleri

    Cümlede bazı sözcükler başka sözcüklerle anlam ilişkisine girerek söz öbeği oluşturur. Tek başına bir anlamı olan bu sözcükler, söz öbeği oluşturduğunda başka bir anlamı karşılar hâle gelir.

    SIFAT TAMLAMASI

    Bir sıfatın bir ismi tamlamasıyla oluşan tamlamalara sıfat tamlaması denir.

    “Kuru ekmekleri ufalayarak pencereme koymuştum.”

    “Sabahleyin iki güvercin pencereme kondu. Minicik gagalarıyla ekmek kırıntılarını yemeye başladı.”

    Bu parçadaki “kuru ekmekler, iki güvercin, minicik gagalar’” sözleri sıfat tamlamasıdır ve bu sözler birer kelime grubudur.

    İSİM TAMLAMASI

    Anlamca ilgili en az iki ismin birbirini tamamlaması sonucu oluşan tamlamalara isim tamlaması adı verilir. İsim tamlamaları “tamlayan ve tamlanan’dan oluşur.

    Ben-im palto-m

    Sen-in palto-n

    O-nun palto-su

    Biz-im palto-muz

    Siz-in palto-nuz

    Onlar-ın palto-ları

    tamlayan eki iyelik eki

    Tamlayan Tamlanan

    1. Belirtili İsim Tamlaması

    Tamlayanın, tamlayan ekini, tamlananın da tamlanan ekini aldığı isim tamlamasıdır.

    “Kamyonun kasasında iri iri karpuzlar vardı.” cümlesindeki altı çizili tamlama belirtili isim tamlamasıdır.

    Kamyon-un kasa-sı

    tamlayan eki tamlanan eki

    tamlayan tamlanan



    “Kitabın arasından bir mektup çıkmış.”

    “Çocuğun gözleri ışıl ışıldı.”

    “Irmağın suyu buz gibiydi.”

    “Bilgisayarın monitörünü yenilemeliyiz.”

    cümlelerindeki altı çizili tamlamalar da belirtili isim tamlamasıdır.

    2. Belirtisiz İsim Tamlaması

    Tamlayanın, tamlayan ekini almayıp, tamlananın tamlanan ekini aldığı isim tamlamasıdır.

    “Çocukken tren yolculuğunu çok severdim.” cümlesinde “tren yolculuğu” tamlaması belirtisiz isim tamlamasıdır.

    Tren yolculuk(ğ)-u

    tamlanan eki

    tamlayan tamlanan

    “Öğleyin buğday tarlasına gittik.”

    “Çocuk ayakkabıları daha pahalı oluyor.”

    cümlelerindeki altı çizili tamlamalar belirtisiz ad tamlamasıdır.

    3. Takısız İsim Tamlaması

    Takısız isim tamlamalarında tamlayan da tamlanan da kendi eklerini almaz. Takısız isim tamlamalarında tamlayan, tamlananın neyden yapıldığını veya neye benzediğini bildirir.

    “Yün çorap” tamlamasında tamlayan, tamlananın neyden yapıldığını; “aslan asker” tamamlamasında ise tamlayan, tamlananın neye benzediğini bildirmektedir.

    BİRLEŞİK FİİL GRUBU

    Bir tanesi fiil olmak koşuluyla birden çok sözcükten oluşan fiillere birleşik fiil denir. Birleşik fiiller, birden çok kelimeden oluştuğu için birer kelime grubudur. Yardımcı fiillerle yapılan “hasta olmak, merak etmek, sabretmek, hissetmek” gibi birleşik fiillerle herhangi bir fiille başka bir sözcüğün anlamca kaynaşıp kalıplaşmasıyla oluşan “hata yapmak, göze girmek, meydana gelmek, varsaymak, karar vermek” gibi birleşik fiiller birer kelime grubudur. Deyimler bu gruba girer.

    SIFAT GRUBU

    Belirtisiz ad tamlamaları başka bir ismi nitelerse sıfat grubu olur.

    “Çamur deryası sokaklardan geçtik.” cümlesinde altı çizili bolüm sıfat grubudur.

    Birincisinde sıfat tamlamasındaki isme “-lı, -li” eki getirilerek yapılır.


    FİİLİMSİ GRUBU

    Fiilimsilerin kendinden önceki veya sonraki sözcüklerle oluşturdukları gruplara “fiilimsi grubu” denir.

    Sıfat-fiil grubu

    Fiillere “-an, -ası. -mez, -ar, -dik, -ecek, -miş” eklerinden birinin getirilmesiyle sıfat fiil yapılır. Sıfat fiiller grup oluşturur.

    “Ülkesini seven insan, vergisini verir.” cümlesinde altı çizili bölüm sıfat fiil grubudur.

    “Okunacak kitaplar masada duruyordu.” cümlesinde altı çizili bölüm sıfat fiil grubudur.

    Zarf-fiil grubu

    Fiillere “-a, -ıp, -arak, -dıkça, -madan, -alı, -maksızın, -r …-mez …” eklerinden birisinin getirilmesiyle zarf fiil yapılır. Zarf fiiller grup oluşturabilir.

    “Kapıyı kapatıp geliyorum.” cümlesinde altı çizili bölüm zarf fiil grubudur.

    “Hava karardıkça yürümek güçleşiyordu.” cümlesinde altı çizili bölüm zarf fiil grubudur.

    BAĞLAMA, EDAT, ÜNLEM GRUPLARI

    Bağlaçlar, edatlar ve ünlemler grup oluşturabilir.

    “Şiiri ve romanı çok severim.” cümlesinde altı çizili bölüm bağlama grubudur.



    UNVAN VE SAYI GRUPLARI

    Unvan bildiren sözcüklerle sayı adları grup oluşturabilir.

    “Ayşe Hanım, birazdan gelecek.” cümlesinde altı çizili bölüm unvan grubudur.

    “Bu sokakta on sekiz ev var.” cümlesinde altı çizili bölüm sayı grubudur.

    “Sınavdan dört yüz altmış üç puan almış.” cümlesinde altı çizili bölüm sayı grubudur.







  2. Acil

    9. Sınıf Dil ve Anlatım Kelime Grupları isimli yazıya yorum yazın.





  3. Sponsor Bağlantılar
+ Yorum Gönder


9.sınıf dil ve anlatım kelime grupları,  9.Sınıf dil anlatım kelime grupları,  dil anlatım 9.sınıf kelime grupları,  9. sınıf dil anlatım kelime grupları,  9. sınıf dil ve anlatım kelime grupları ,  9.sınıf dil ve anlatım kelime grupları ders notları