+ Yorum Gönder
Okul ve Eğitim ve Her Telden Eğitim Konuları Forumunda Vezüv Yanardağı Konusunu Okuyorsunuz..
  1. Dr Zeynep
    Bayan Üye

    Vezüv Yanardağı








    Vezüv Yanardağı

    Vezüv yanardağı (İtalyanca: Monte Vesuvio, Latince: Mons Vesuvius) Napoli'nin doğusunda bulunan, 1280 m. yüksekliğindeki aktif yanardağdır.
    Avrupa ana karasındaki son yüz yılı içinde aktivite gösteren tek yanardağdır. Diğer iki benzer yanardağ olan Etna ve Stromboli adalarda yer almaktadır. Vezüv'ün MS 79 yılındaki püskürmesiyle Pompei, Herculaneum ve Stabia kentleri haritadan silinmiştir. Vezüv yanardağı aynı zamanda Spartaküs'ün başlattığı isyana ilk ev sahipliği yapan yerdir. Spartaküs İÖ 73'te kendisiyle birlikte Capua'daki gladyatör okulundan kaçan 77 arkadaşıyla Vezüv Yanardağı'na sığınmıştır.


    24 Ağustos 79'da, Vezüv'den dumanlar yükselmeye başladı. Bir patlama olacağını anlayan Pompei halkı, limana doğru kaçmaya çabaladı. Gemilere binebilenler, bir daha dönmemek üzere kentten uzaklaşmaya başladılar.
    Sarsıntılar başlayınca, 20 dakika kadar süren bir şaşkınlık yaşandı. Halk paniğe kapıldı ve son bir hamleyle, 600 metre uzaktaki Sarno nehrinde olan bir limana atıldılar. Ne yazık ki, bu kişilerin yolunu da bir deniz kabarması kesti.
    Dev dalgalar, bindikleri gemileri birer çöp gibi yukarıya kaldırıyor ve şehrin surlarının içindeki kızgın lav denizine doğru fırlatıyordu. Zaten bu arada, gökten iri kum taneleri büyüklüğünde, çok kızgın küçük taşlar yağmaya başlamıştı.
    Şehrin insanları, rastgele sağa sola koşup duruyorlardı. İçlerinde farkında olmadan Vezüv'e doğru koşanlar bile vardı. Kurtuluşu evlerinde görenler, volkandan çıkan müthiş sıcaklık nedeniyle havadaki oksijenin kısmen gaz karbonik hale dönüşmesi ile boğuldular. Faciadan, yalnızca o sırada şehirde olmayanlar kurtulabildi.

    Vezüv Yanardağı, dünyadaki yanardağlar içinde en ünlü olanıdır. İtalya'nın güneyinde Tiren Denizi kıyısında bulunan Vezüv, Napoli Körfezi'ne egemen bir konumdadır. Napoli'nin yaklaşık 11 km güneydoğusundadır. Çoğu zaman doruğunda koyu renkli bir bulut dalgalanır. İtalya'ya bağlı adalarda da Etna ve Stromboli gibi etkin yanardağlar vardır. Avrupa anakarasındaki tek etkin yanardağ ise Vezüv'dür. Vezüv'ün çevresi, yanardağ etkinliğinin çok eskiçağlardan beri sürdüğü bir bölgedir.
    Vezüv'ün en üst bölümü, çift doruklu olduğu için dağ içinde dağ görünümündedir. Yanardağın etkin konisi, yarım daire biçimin*de eski bir krater olan Somma Dağı'nın (1.025 metre) güneyindeki kalıntılardan yükselir. Günümüzden 200 bin yıl kadar önce oluştuğu sanılan Vezüv'ün güney ve batı etekleri İS 79'da şiddetli bir püskürmeyle yıkıma uğradı. Eski kraterin güneyinde oluşmaya başlayan yeni koni her püskürmeyle biraz daha büyüdü. 1980'de 1.280 metre olarak ölçülen bu etkin koninin yüksekliği her büyük patlamayla değişmektedir. Koni volka*nik kül, cüruf ve lavdan oluşur. Eski yanardağın püskürttüğü lav ve küller genişliği 5 km çapında bir bölgeyi kaplar.
    İS 79'dan önce dağın yamaçlarından doruğuna kadar tarım yapılıyordu; alçak yamaçlarda da köyler ve kentler kuruluydu. O yıl püsküren Vezüv, Pompei'yi küllerle örttü; Herculaneum ve Stabiae ise patlamalarla birlikte ortaya çıkan şiddetli boranların yol açtığı bir çamur seliyle kaplandı. Dumandan boğulan insanlar evlerinde ve sokaklarda lavlar altında gömülü kaldı (bak. Pompei). Daha sonra uzun aralıklarla küçük püskürmeler görüldü. Vezüv'ün yakın döneme kadar neredeyse kesintisiz süren etkinlik dönemi ise 1631'deki püskürmeyle başladı. O püskürmede binlerce insan yıkıntıların ve denize kadar ulaşan lavların altında kalarak öldü. 1906'daki bir patlamada eski krater yarıldı; böylece dağın yüksekliği azaldı ve görünümü değişti. Son büyük püskürme 1944'te oldu.
    18. yüzyıl sonlarında Vezüv'le ilgili bilimsel araştırmalara başlandı. 1845'te dağın yamacında 560 metre yükseklikte bir gözlemevi açıldı.
    Vezüv'ün püskürttüğü lav ve küllerden oluşan toprak çok verimlidir. Dağın aşağı yamaçları meyve bahçeleri ve üzüm bağlarıyla doludur. Vezüv'ü görmeye gelen turistler kablolu bir vagon sistemiyle kraterin ağzından 135 metre kadar içeri girebilmektedir








  2. Acil

    Vezüv Yanardağı isimli yazıya yorum yazın.





  3. Sponsor Bağlantılar
+ Yorum Gönder