+ Yorum Gönder
Dünya Tarihi ve İnanç ve Kültür Forumunda Göktürk kültürü nasıldır Konusunu Okuyorsunuz..
  1. Ziyaretçi

    Göktürk kültürü nasıldır








    göktürk kültürü nasıldır kısaca







  2. Ebru
    Devamlı Üye





    Göktürk kültürü nasıldır

    ÖZET GÖKTÜRK KÜLTÜRÜ


    Orta Asya’da siyasal ve kültürel yönden önemli bir Türk devleti kuran Göktürkler (552-744), yaklaşık 192 yıl hükümdarlıklarını sürdürmüşlerdir. Hunları yenerek Çin’den Bizans’a değin uzanan Göktürkler, Orta Asya’daki toplulukları bir çatı altında toplayan ilk Türk devletidir.

    Göktürk Devleti’nin merkezi, Altay dağlarının doğusunda, Orhun Nehri vadisinde bulunan Ötü-ken’dir.

    Göktürkler de Hunlarda olduğu gibi yarı göçebe yaşam biçimleri ve dinsel inanışları(Şamanizm ve Gök Tanrı inancı)na uygun sanat etkinlikleri (bozkır sanatı) göstermişlerdir. Ayrıca ilk yazılı belgeleri bırakmaları bakımından da Türk tarihinde ayrı bir yere sahip olmuşlardır.

    Mimari

    Göktürklerde de ölümden sonraki yaşamın devamına olan dinsel inanç Kudirge, Göl Bulak, Isık Göl, Tuyahta gibi bölgelerde kurganların yapımına neden olmuştur.

    Çadırların konut olarak kullanımı Göktürkler Döneminde de sürmüştür. Ancak bu dönemde mimaride bazı değişik türler de ortaya çıkmıştır. Bunlardan ilki, yer üstünde yapılmış bazen tapınak diye de anılan ama aslında ölen önemli bir kişinin anısına yapılmış mezar anıtlarıdır.

    Çin mimarisinde de benzerleri görülen bu mimari düzenlemelerin en ünlüleri; Orhun ırmağı kıyılarında bulunan Kül Tigin, Bilge Kağan ve Tonyukuk mezar anıtlarıdır.

    Yapılan kazı ve araştırmalar, bu üç mezar anıtının benzer bir plana sahip olduğunu göstermektedir. Bunlar duvarlarla çevrili bir dikdörtgen alan içerisinde, tören yolu ve bu yol üzerinde, ölen kişinin yaptıklarından ve devletin durumundan söz eden anıt, yolun iki yanında çeşitli heykeller ve ortada bir sunaktan oluşmuştur.

    Orhun Anıtları: Göktürkler Döneminin, Türk sanat ve kültür tarihi için en önemli yanlarından birisi de bol miktarda yazılı anıtın günümüze gelebilmesidir. Bu anıtlar Türk adının geçtiği ilk Türkçe metinler ve taşa yazılmış ilk Türk tarihi olmaları açısından önemlidir. Ayrıca anıtlar, üzerlerindeki ejder figürü kabartmaları, dağ keçisi figür damgası ve kaplumbağa heykeli kaideleri bakımından birer sanat yapıtıdır.

    Orhun Anıtları’nın en ünlüleri, Baykal Gölü çevresinde Orhun Irmağı kıyısında bulunan Vezir Tonyukuk, Kül Ti-gin ve Bilge Kağan anıtlarıdır.

    Danimarkalı bilim adamı Wilhelm Thomsen (Vilhelm Tomsen), 1899 yılında anıtlar üzerinde sık sık yinelenen “tengri” “Türk” ve “Kül Tigin” sözcüklerinden yola çıkarak Orhun Anıtları’nı ilk kez okumuştur.

    Kül Tigin Anıtı: 732 yılında Kül Tigin adına ağabeyi Bilge Kağan tarafından diktirilmiştir.

    Kalker taşından yapılan anıtın tepesi, bir kemer oluşturacak biçimde düzenlenmiştir ve üzerinde ejderha figürü kabartmaları bulunmaktadır. Anıtın batı cephesine Çince bir metin, diğer yüzeylerine ise oldukça düzgün Türkçe metinler kazınmıştır.

    Bilge Kağan Anıtı:
    Kül Tigin Anıtı’nın 1 km kadar güneyinde bulunan Bilge Kağan Anıtı, 735 yılında dikilmiştir. Günümüze oldukça harap bir durumda gelen anıtın yazıları da okunamayacak derecede siliktir. Çince yazıların üzerine Türkçe açıklamaları yazılmıştır.

    Tonyukuk Anıtı: Bilge Kağan’ın veziri, Tonyukuk’un yapmış olduğu hizmetleri belirten anıt, 720-725 yıllarında vezirin kendisi tarafından diktirilmiştir.

    İki ayrı dikili taştan oluşan dikdörtgen biçimindeki anıtın ilkinde 35, ikincisinde de 27 satır bulunmaktadır.





+ Yorum Gönder