+ Yorum Gönder
Her Telden Eğitim Konuları ve Ödev ve Tezler Forumunda Bilgi Soyağacı nedir, nasıl oluşturulur? Konusunu Okuyorsunuz..
  1. IŞILAY
    Devamlı Üye

    Bilgi Soyağacı nedir, nasıl oluşturulur?








    Soyağacı nedir, nasıl oluşturulur

    Bugün internette birçok site bilgilerinizi bize gönderin soyağacınızı çıkaralım diye duyurular yapmaktadır. Bugün sıradan insanların Avrupa ve Amerika da 6-7 kuşak geriye giderek köklerini tesbit etmeleri mümkündür ama bizde, soyunuz ünlü değil, hanedandan gelmiyorsanız 3-4 kuşak geriye gitmez. Ülkenin geçmişinde sıradan insanlar için sağlıklı kayıtlar yok. Soyadı Kanunu çıkmadan önce herkes sarıçizmeli Mehmedağa, Ali oğlu Veli dir, 3-4 kuşak geriye kadar gidebildiğimiz Soyağacı secere karışımı, öğrendiklerimizde büyüklerimizden dinlediklerimizden elde edilen bilgilerle oluşturulan şemalardır.

    Osmanlıda Soyağacı geleneği vardır ama hanedan ve ünlüler için geçerlidi. Bunlar silsilename diyede anılır. Avrupalıların ve bizdeki Gayrimüslümlerin soyağacı çıkarmaları daha kolaydır. Çünkü kilise kayıtları 17.Yüzyıla kadar gitmekte ve doğum vaftiz, evlilikler, ölümler kilise defterlerine kayıt edildiğinden ve soyadı geleneği olduğundan kolaydır.


    Soyağacı ve secere nedir?

    Soyağacında sadece erkekler ve onların çocukları yer alırken secerede Sulalenin tamamı kızlı erkekli olarak yer alır. Secere yerine soyağacı çıkarılması daha kolaydır.


    Soyağacını araştırmak isteyenlere tavsiyeler:

    Soyağacı araştırması yapmak isteyenler metod olarak öncelikle günümüzden geriye doğru gitmelidirler. Bu konudaki en önemli kayıtlar nüfus kayıtlarıdır. Öncelikle gidilecek yer kişinin bağlı olduğu nüfus idaresidir. Nüfus kütüklerinde cumhuriyet dönemi kayıtlarının hepsine ulaşmak mümkündür. Cumhuriyet öncesi nüfus kayıtlarına ise "Atik Nüfus Defterleri" diye adlandırılan kayıtlarda rastlanılabilinir. Cumhuriyet dönemi öncesi kayıtları türlerine göre şöyle sıralayabiliriz:


    I- Nüfus Sayımları ve Nüfus Defterleri
    II- Temettüat Defterleri
    III- Tapu-Tahrir Defterleri
    IV- Sicill-i Ahval Kayıtları
    V- Biyografik Eserler
    VI- Vakıf Belgeleri
    VII- ATASE Genelkurmay Arşivleri


    I- Nüfus Sayımları ve Nüfus Defterleri

    -1831 Sayımı (II. Mahmut Dönemi)
    -1841 Sayımı (Abdülmecit Dönemi)

    Bu iki sayımla ilgili kayıtlara Osmanlı Arşivinin tasnifi tamamlanmış fonları arasında henüz rastlanmamaktadır. Bu yüzden bu defterlere ulaşma imkanımız şimdilik yoktur.
    -1894 Sayımı (II. Abdülhamit Dönemi)
    -1904 Sayımı (II. Abdülhamit Dönemi)

    II. Abdülhamit Döneminde yapılan bu sayımlar Osmanlı dönemi nüfus Kayıtlarının en esaslı ve düzenli olanlarıdır. Ayrıca MERNİS Projesi kapsamında yer alan ilk kayıtlardır. MERNİS Projesine göre isteyen herkes 1800'ün sonları ya da 1900'ün başlarına kadar olan soy bilgilerine ulaşabilme imkanına sahip olacaktır. Şu anda MERNİS Projesinin bir sonucu olarak il ve ilçe nüfus müdürlüklerinden ve ayrıca İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü'nden şecere bilgileri öğrenilebilmektedir.


    - Ara Nüfus Sayımları (Nüfus Ceride Defterleri)

    Bunlar ana nüfus sayımlarına ek olarak yapılan 6 aylık doğum ve ölüm kayıtlarını içeren nüfus yoklama kayıtlarıdır ki Osmanlı Arşivinin değişik fonlarında Nüfus Ceride Defterleri olarak rastlanmaktadır.


    - Bölgesel Sayımlar (Atik Nüfus Defterleri)

    1904 öncesi bölgesel olarak yapılan sayımlardır. İl nüfus müdürlüklerinde bu kayıtlara ulaşılabilmektedir. Ne yazık ki bunların önemli bir bölümü savaşlar ve yangınlar nedeniyle günümüze ulaşmamıştır.


    II- Temettüat Defterleri

    1840'lardan sonra tutulmaya başlanan kayıtlardır. Yapılan Nüfus sayımlarında tespit edilen kişilere ait mal varlıklarını belirlemeye yönelik çalışmaları ihtiva eder. Osmanlının doğu vilayetlerini kapsamamaktadır.


    III- Tapu-Tahrir Defterleri

    Osmanlının ilk dönemlerinden itibaren tutulmaya başlanan bu defterler 5 yılda bir yenlenmiş olup bu kaynaklarda kişi ve cemaat adlarına rastlanmaktadır. Köylerin gelir gider durumunu ve bazen hane sayılarını bildirmektedir. Bu kaynaklarda geçen kişi adları lakaplarla birlikte yazılmadığından soyacağı araştırmalarında çoğu zaman önemini yitirmektedir.


    IV- Sicill-i Ahval Kayıtları

    Genel Olarak 1879-1909 tarihleri arasında II. Abdülhamit Döneminde Osmanlı Devletinde Görev almış memurlara ait hal tercümeleridir ki bu kayıtlarda isim, mahlas, künye, baba ismi, sülalesi, göreve başlayışları, tahsil durumları, liyakat ve ehliyet dereceleri, gayrimüslim ise milliyeti yer almaktadır. 92000 memurun sicil kayıtları 201 defterde toplanmıştır.


    V- Biyografik Eserler

    Osmanlı Döneminin önemli kişilikleri hakkında bilgi veren çok sayıda biyografik eser çalışması yapılmıştır. Bunlar; Genel, Sadrazamlar, Şeyhülislamlar, Ulema, Kabdan Paşalar, Reisülküttablar, Hattatlar, Şuara Tezkireleri olmak üzere guruplandırılır. (Eser adları için bkz. Mübahat S. Kütükoğlu-Tarih Araştırmalarında Usul)


    VI- Vakıf Belgeleri

    Elinde vakfiyeleri olan kişiler bu vakfiyeler yardımıyla kendi ailelerine ait vakıfların belgelerine Osmanlı Arşivleri ya da Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivinde ulaşabilirler.


    VII- ATASE (Genel Kurmay Arşivleri)

    Kırım Harbi sonrası askeri kayıtları ihtiva eden bu arşivde askeri görevliler ve şahsiyetler hakkında bilgi bulunabilmektedir.








  2. Zeyneb
    Bayan Üye





    Soy ağacı nedir

    Soy ağacı veya aile ağacı, bir kişinin soyundan olan kişileri gösteren bir çizelgedir. Atasal çizelgeler bir kişinin atalarını gösterir, o kişi altta, ataları yukarda gösterildiği için çizelge bir ağaca benzer. Bir kişinin soyundan gelenlerinin gösterildiği çizelgede ise ağaç yukarıda dar başlayıp aşağıya doğru genişler.

    Soy ağaçları genelde en eski nesilleri yukarıda, daha yeni nesilleri aşağıda gösterir. Soy ağaçlarının çeşitli tipleri vardır. Bazı soy ağaçları bir atanın soyundan gelen herkesi gösterir, bazıları ise bir kişinin bütün atalarını gösterir. Bazı aile ağaçları aynı soyadı taşıyan kişileri (yani erkek taraflı sülâleyi) gösterir. Hanedanlar arasında bağları muhafaza etmek amacıyla düzenlenen evliliklerin belgelenmesi amacıyla hazırlanan aile ağaçlarında ise sadece belli ünvan veya mevkilerdeki kişiler gösterilir.

    Eski Ahitin Yeşaya kitabında İsa'nın soyunun tarif edildiği bölümde bir ağaç benzetmesi vardır. Soy ağacının İncil dışında ve aile ilişkilerini tam olarak (sadece baba soyunu değil) gösteren ilk kullanımı Boccaccio'nun 1360 baskılı Genealogia deorum gentilium ("İnsan Tanrılarının Soyu")'dur. Eser, klasik Yunan ve Roma mitolojisindeki kişiler ve tanrılar arasındaki soy ilişkilerini betimler. Kitap ayrıntılı açıklamaların yanı sıra soy ağacı çizelgeleri içermiştir.

    En uzun aile ağacı Çin filozof ve eğitmeni Konfüçyüs'ünküdür. Ağaç 80 nesil içerir ve 2 milyon kişiyi kapsar. Bu ağacın 450 dalı ile ilgili uluslararası bir girişim 1998'de faaliyete başlamıştır, amacı bu aile ağacını yeniden çizip onu yenilemektir. En son bulgular 2009'da Konfüçyüs Soybilim derleme komitesi tarafından, Çin düşünürünün 2560. doğum günü anısına yayımlanmıştır. Son sürümde dünyanın her tarafına yayılmış 1,3 milyon yaşayan kişinin yer alması beklenmektedir.





+ Yorum Gönder


soy ağacı nedir