+ Yorum Gönder
Tarih Arşivi ve Osmanlı Tarihi Forumunda 30 mayıs 1740 osmanlı fransız anlaşması Konusunu Okuyorsunuz..
  1. Dr Zeynep
    Bayan Üye

    30 mayıs 1740 osmanlı fransız anlaşması








    30 mayıs 1740 osmanlı fransız anlaşması

    24 MAYIS

    1920- Mustafa Kemal'in idam kararını padişah onayladı.

    1921- İngiliz casusu Mustafa Sagir' Ankara'da idam edildi.

    1924- Yabancı şirketlerce işletilen Anadolu Demiryolları şirketinin millileştirilmesi için, Anadolu-Bağdat Demiryolları Müdiriye-i Umumiyesi kuruldu.

    25 MAYIS

    1919- Yunanlılar Manisa'yı işgal etti.

    1935- Birinci Türk Basın Kongresi toplandı.
    1944- Nuri Demirağ'ın fabrikasında yapılan ilk Türk yolcu uçağı, İstanbul'dan Ankara'ya uçtu.
    1954- Türkiye, Osmanlı borçlarının son taksitini ödedi.

    1993- Bingöl'de yol kesen teröristler, terhis edilen silahsız ve korumasız 33 eri şehit etti.

    30 mayıs 1740 osmanlı fransız anlaşmasİ.jpg
    2005- Azeri petrolünü Türkiye üzerinden dünya pazarına ulaştırması amaçlanan Bakü-Tiflis-Ceyhan (BTC) boru
    hattına ilk petrol, Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Gürcistan
    Cumhurbaşkanı Mihail Saakaşvili ve Kazakistan Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev'in katıldığı törenle
    verildi.
    2006- Cumhuriyetin ilk öğretmenlerinden olan Melahat Aksoy, İzmir'de vefat etti.

    26 MAYIS

    1919- Yunanlılar Aydın'ı işgal etti.

    1919- Edirne'de Selimiye Camii'nin avlusunda toplanan binlerce kişi İzmir'in işgalini protesto etti.

    1992- Hakkâri’nin Çukurca ilçesi Üzümlü köyü yakınlarındaki Jandarma Karakolu, bir grup teröristin saldırısına uğradı. Çatışmada 40 terörist öldürüldü.

    1999- Danıştay 8. Dairesi, başı açık görev yapmayı kabul etmeyen türbanlı memurların,''uyarı cezası'' bile
    verilmeden işten çıkarılmasına karar verdi.
    2003- Ukrayna Havayollarına ait uçak, Trabzon'un Maçka ilçesi yakınlarında düştü. İspanyol Barış Gücü
    askerlerini taşıyan uçakta 62 asker ile 13 kişilik mürettebat öldü.

    27 MAYIS

    1935- Ulusal bayram ve genel tatiller hakkında Kanun TBMM'de kabul edildi.

    1960- Türk Silahlı Kuvvetleri yönetime el koydu. Orgeneral Cemal Gürsel, Silahlı Kuvvetler adına ülke yönetimini üstlenen Milli Birlik Komitesinin (MBK) başına getirildi.

    1962- Çekmece Nükleer Araştırma Merkezi açıldı.

    1986- Tütün tekelini kaldıran yasa onaylandı.
    1992- Iğdır ve Ardahan il oldu.

    2007- DYP'nin olağanüstü kongresinde partinin adı Demokrat Parti (DP) olarak değiştirildi.

    28 MAYIS

    1920- Fransızlar, Osmaniye’yi işgal etti.

    1920- Taşnak Ermeni Hükümeti, Türkiye'nin doğu illerini ilhak edeceğine dair bildiri yayınladı.

    1953- Kore'de 28–29 Mayıs savaşlarında Türk Tugayı 155 şehit verdi.

    1960- Cemal Gürsel ''Devlet Başkanı'' oldu.

    29 MAYIS

    1453- Fatih Sultan Mehmet İstanbul'u fethetti.

    1862- Sayıştay kuruldu.

    1919- Yunanlılar, Ayvalık’ı işgal etti.

    1919- Ankara'da Hükümet Konağı Meydanı'nda İzmir'in işgalini protesto amacıyla büyük bir miting yapıldı.
    1927- Ankara-Kayseri demir yolu İsmet Paşa tarafından açıldı.

    1936- Türk Bayrağı kanunu TBMM'de kabul edildi.

    1985- İstanbul Boğazı'nda ikinci boğaz köprüsünün (Fatih Sultan Mehmet) temeli atıldı.

    1993- Almanya'nın Solingen kentinde Neonaziler bir evi kundakladı; 5 Türk yanarak öldü.

    30 MAYIS

    1740- Osmanlı Devleti, Fransa ile kapitülasyon antlaşması yaptı.

    1921- Çankaya Köşkü, Mustafa Kemal'e armağan edildi. Atatürk, köşkü bir yazı ile orduya bağışladı.

    1954- Demokrat Parti iktidarı Kırşehir'i ilçe yaptı. Kırşehir 3 yıl sonra yeniden il oldu.

    1990- Fransa, İngiltere'den sığır ve sığır eti ithalini deli dana hastalığı nedeniyle yasakladı.



    KAPİTÜLÂSYON ANTLAŞMASI

    (30 MAYIS 1740)

    Kapitülâsyon, sözlük anlamıyla, bir ülkede yurttaşların zararına olarak yabancılara verilen ayrıcalık haklarıdır.

    Osmanlı Devleti tarihinde ilk olarak, Sultan Birinci Murad Han zamanında, 1365 yılında, Dalmaçya kıyılarında fakir bir ülke olan Ragusa Cumhuriyetine, beş yüz duka haraç karşılığında, ticarî imtiyaz verildi. Yıldırım Bayezid’in oğulları Süleyman Çelebi, Musa Çelebi ve Mehmet Çelebi devirlerinde de (Bkz. Fetret Devri), yabancılara bazı imtiyazlar tanındı. 1479’da yine Fatih tarafından Venedik’e, Kefe ve Trabzon’da ticaret yapma hakkı tanındı. Ayrıca, bu asırda Amerika’nın ve Ümit Burnu’nun keşfedilmesi sebebiyle, İpek Yolu ticareti, Osmanlı topraklarından uzaklaşmış, ticaret batıya kaymıştı.

    Bunlardan başka, 1578’de Toskana Krallığına; 1565’te Ceneviz Cumhuriyetine; 1580, 1593, 1603, 1606, 1622, 1624, 1641, 1662, 1675 yıllarında İngiltere’ye; 1598, 1612, 1634, 1668, 1712 yıllarında Hollânda Krallığına; 1617’de Avusturya’ya; 1678’de Polonya’ya; 1700’de Rusya’ya ve 1737’de İsveç Krallığına çeşitli ayrıcalıklar verildi.

    On sekizinci yüzyılın ilk yarısına kadar verilen kapitülasyonların bir bölümü, antlaşma niteliği taşımaktaydı. Ancak büyük bölümü (%90’ı), padişah fermanları ile tek taraflı verilmiş ayrıcalıklardı. 1740’ta Sultan Birinci Mahmud ile Fransa Kralı XIV. Louis arasında, daimî statü ile yeni bir kapitülâsyon antlaşması yapıldı. 1838’de İngiltere’yle başlayan ve diğer Avrupa devletleriyle devam eden bir dizi ticarî antlaşma, Osmanlı Devletinin ekonomik bakımdan batının hâkimiyeti altına girmesine sebep oldu. Özellikle (İngilizlerin yetiştirmesi olan) Mustafa Reşit Paşa ve arkadaşlarının gayretleriyle imzalanan 1838 Balta limanı Antlaşması, yabancı ülkelere, Osmanlı Devletini sömürmek için, kapitülâsyonlara ek ticaret imtiyazları sağladı.

    1838 ticaret antlaşmalarıyla Osmanlı Devleti, bazı ticaret eşyası üzerinde mevcut yed-i vâhid (tekel) usulünü kaldırmayı taahhüt ederek, yabancılara iç ve dış ticaret hususunda tam bir serbestlik tanıdı. Artık yabancı tüccarlar, Osmanlı memleketlerine yayılıp Osmanlı tüccarları gibi iç ticarette iş yapıyorlar, ham maddeyi kolaylıkla Avrupa’ya ihraç ediyorlar, ürün getirip satıyorlardı. Osmanlı topraklarından ham madde ihracı başlayınca, yerli sanayi, ham madde bulmakta sıkıntıya düştü. Başka bir ifadeyle Osmanlı sanayisinin çöküşü hızlandı. Böylece Osmanlı ekonomisi, zamanla, mevcut gücünü kaybetti ve gelişmelerin gerisinde kaldı. Yapılan bu ticarî antlaşmalar, başta İngiltere olmak üzere, diğer Avrupa ülkelerinin mallarına karşı ilgiyi arttırarak, yerli mallara olan talebi azalttı. Bilhassa Osmanlı lirasının değerinin yüksek tutulması, yabancı tüccarı cezp ederken, yerli sanayiyi hareketsiz bıraktı. Ticaret ve sanayi geriledi.

    1838 antlaşmasıyla ekonomisi felce uğratılan devlet, Rusya ile savaşa sokulup, 1854’te İngiliz ve Fransızlarla ilk borç antlaşmalarını imzalamak mecburiyetinde bırakıldı. Bunu fırsat bilen Avrupa devletleri, Osmanlı Devleti üzerinde siyasî ve askerî baskılarını arttırdılar.

    Batı’da sanayileşme ve kapitalizm hızla gelişirken, Kırım Savaşı sonrası borçların artması ve kapitülâsyonlar, Osmanlı İmparatorluğu’nun kaçınılmaz sonunu hazırlamış, bir zamanlar Avrupa dâhil üç kıtaya hükmeden imparatorluğu çöküntünün eşiğine getirmiştir. Borçların yönetimi Duyun-ı Umumî'ye terk edilmiş, demir yollarının işletilmesi hakkı yabancılara devredilmiş ve hatta kapitülâsyonlar Yunanlılara ve Ermenilere de tanınmıştır. Osmanlının müttefikleri ile birlikte kaybettiği I.Dünya Savaşı sonunda imzalanan Sevr anlaşmasının 242. Maddesi ile Osmanlı İmparatorluğunun tüm maliyesini yönetecek ve yönlendirecek olan bir Maliye Komisyonunun kurulmasını kayıtsız koşulsuz kabul etmiştir. Büyük Osmanlı İmparatorluğunun en parlak döneminde başlayan kapitülasyonlar macerası, 1856 yılında Kırım savaşı sonunda kaldırılması sözü verilmiş olmasına rağmen kaldırılmamıştır. Daha sonra İttihat ve Terakki’nin 1914 yılında kaldırıldığını ilân ettiği kapitülâsyonlar, Birinci Dünya Savaşı sonrası Sovyetler Birliği ile yapılan 16 Mart 1921 anlaşmasına kadar devam etmiştir.

    400 yılı aşkın bir süre imparatorluğun başına belâ olan kapitülâsyonlar, gerçek anlamda büyük Atatürk’ün önderliğinde verdiğimiz Ulusal Kurtuluş savaşı sonrasında imzalanan Lozan anlaşması ile kaldırılabilmiştir.








  2. Acil

    30 mayıs 1740 osmanlı fransız anlaşması isimli yazıya yorum yazın.





  3. Sponsor Bağlantılar
+ Yorum Gönder