+ Yorum Gönder
Türk Tarihi ve Türk Tarihi Sözlüğü Forumunda Has Toprak Sistemi Nedir Konusunu Okuyorsunuz..
  1. Dr Zeynep
    Bayan Üye

    Has Toprak Sistemi Nedir








    Has Toprak Sistemi Nedir

    Has Toprak Sistemi


    Has, Osmanlı toprak düzeninde yıllık geliri 100 bin akçeden 1 milyon 200 bin akçeye kadar olan dirlik. Tahsis edilenlere göre havass-ı hümayun (padişah hasları), havass-ı vüzera (vezir hasları) ve paşmaklık olarak adlandırılırdı.

    Anadolu Selçukluları ile İlhanlılarda dev*lete ait topraklar has ve ikta olarak ayrılmış*tı. Selçuklu hükümdarlarına ayrılan ve Di*van-ı Ali’nin gözetim ve denetiminde tutu*lan has defterlerinden, pervaneci sorumluy*du. İlhanlı hükümdarlarına özgü gelir ve vergilere ise “has incu” denirdi.

    Osmanlılarda, yeni fethedilen yerlerin tah*riri yapılırken has arazileri, havass-ı hüma*yun, havass-ı vüzera kapsamında yazılırdı. Böylece has arazilerden bir bölümünün geliri doğrudan Hazine-i Amire’ye ve Hazine-i Hassa’ya ayrılırken, havass-ı vüzera kapsamında tutulanların gelirleri de görev karşılığı vezirlere ve beylerbeylerine bırakı*lırdı. Padişahların annelerine, kız kardeşle*rine, kızlarına ve eşlerine de paşmaklık adı altında haslar ayrılırdı.

    Fatih Kanunnamesi’ne göre yıllık öşürü ve vergisi 100-120 bin akçe tutan miri topraklar birer hastı. Bu sınır, paranın değer yitirme*sine koşut olarak 18. yüzyıla doğru 1 milyon 500 bin akçeye kadar yükseltildi. Havass-ı hümayun ve paşmaklıklar ömür boyu, ha*vass-ı vüzera ise görev süresince tahsis edilirdi. Her has için bir voyvoda görevlen*dirilir, bunlar ve merkezden gönderilen haraççılar ile cizyedarlar has gelirlerini top*lardı. Has sahibi, toprağı iyi işlemeyen köylünün tarlasını başkasına verebilirdi. Has sahibi ve köylü eyalet kanunnamesinin öngördüğü yükümlülük ve koşullara karşı*lıklı uymak zorundaydılar. Sefer zamanla*rında, has sahibi hasının her 3.000 akçesi için bir cebelü hesabıyla, gereken sayıda atlı askeri cepheye yollardı. Tımar ve zea*meti) dirlikleriyle birlikte hasar da her otuz yılda bir yeni sayımdan geçirilir, cülüslarda has beratları yenilenirdi. Has tahsisleri ruznamçe ve tapu defterlerine işlenirdi. 18. yüzyılda Haslar Mukataası Kalemi kurula*rak mevcut hasların mukataa ve malikane yöntemleriyle korunması, 1717′den sonra da eyalet valilerine has yerine imdadiye vergisinden aylık ödenmesi öngörüldü. Gi*derek haslar da zeamet ve tımarlarla birlikte miri mukataa kapsamına alınınca bunların yönetilmesinde iltizam sistemine geçildi








  2. Acil

    Has Toprak Sistemi Nedir isimli yazıya yorum yazın.





  3. Sponsor Bağlantılar
+ Yorum Gönder