+ Yorum Gönder
Tarih Arşivi ve Türk Tarihi Forumunda Azerbaycan nasıl bağımsızlığını kazandı Konusunu Okuyorsunuz..
  1. Dr Zeynep
    Bayan Üye

    Azerbaycan nasıl bağımsızlığını kazandı








    Azerbaycan nasıl bağımsızlığını kazandı


    Azerbaycan nasıl bağımsızlığını kazandı.png
    Yaklaşık 70 yıldır Rus emperyalizmi tarafından sömürülen Azerbaycan’ın bağımsızlığını elde etmesi beraberinde siyasi ve ekonomik sorunları da getirdi. SSCB’nin sistemli asimilasyon politikası karşısında Türk-İslam kimliğini muhafaza etmeyi başaran Azeri soydaşlarımızın Türk dünyasının lider ülkesi Türkiye’den büyük beklentileri bulunuyor.
    Asya kıtasının batısında Kafkasya Dağlarının Güneydoğu yamaçlarında yer alan Azerbaycan Cumuriyeti stratejik açıdan Kafkaslar’ın ve Orta Asya’nın en önemli bölgesinde yer alır. 86.000 km2 yüzölçümü, 8 milyon nüfusu ve zengin doğal kaynakları ile güçlü bir devlet olma yoluna ilerleyen Azerbaycan Cumhuriyeti ile Türkiye arasında siyasi ve ekonomik alandaki ilişkilerde belirgin gelişmeler görülüyor.

    Ekonomik Yapı
    SSCB döneminde ekonomik açıdan 70 yıl boyunca sömürülen Azerbaycan’ın bağımsızlığını kazanması beraberinde birçok sorunu da getirdi.
    Azerbaycan’ın ekonomisi sanayi, hayvancılık, doğal kaynaklar ve tarıma dayanıyor. Sanayi ürünlerinin başında petrol rafineri ürünleri, petro-kimya ürünleri, pamuklu ve yünlü dokuma, tarım ürünlerine dayalı sanayi malları geliyor.

    doğalgazdır. Yıllık petrol rezervi 8 milyar varil olarak belirlenmiştir. Rusya’nın bölgedeki hakimiyetinin sona erdirilmesi için bazı Batılı petrol şirketlerinin Azerbaycan’da rafineri kurmasına izin verilmektedir. Azerbaycan’ın milli petrol şirketi SOCAR Batılı petrol şirketleriyle 1994 yılında bir anlaşma imzalamış ve bu anlaşma ile Azerbaycan petrollerinin yaklaşık %40’ı ABD’li petrol şirketlerinin eline geçmiştir. Türkiye’den ise TPAO şirketi bu rezervin sadece %6,7’sini işleyebilmektedir. Azerbaycan, petrol kaynaklarının dışa açılımı konusunda bugüne kadar Bakü–Supsa ve Bakü–Novorossisk petrol boru hatlarını devreye soktu. Bakü–Tiflis–Ceyhan petrol boru hattı projesinin mühendislik çalışmalarına başlandı. Şahdeniz gazının Türkiye'ye sevki için de imzalar atıldı.
    Ayrıca Azerbaycan’da 450 milyar m3 doğalgaz rezervinin olduğu da tahmin edilmektedir. Bugüne kadar 28 doğalgaz yatağı işletmeye açılmıştır. Doğalgaz üretimi ise yıllık 114 milyon m3’tür.
    Petrol ve doğalgaz rezervinin yanısıra Azerbaycan topraklarında işletilmekte olan 450 milyon ton demir ve 150 milyon ton alüminyum rezervi bulunmaktadır.
    Tarım ürünleri bakımında büyük bir potonsiyele sahip olan Azerbaycan Birleşik devletler Topluluğu (BDT) içerisinde pamuk üretiminin %71’ini, tütünün %21’ini ve toplam tarım ürününün %10’unu üretmektedir. Ancak son yıllarda Azerbaycan’ın tarım ürünlerinde önemli bir düşüş gözlemlenmektedir.
    Azerbaycan’da hayvancılık ülke ihtiyacını karşılayacak düzeydedir. Bağımsızlık sonrası yapılan araştırmaya göre 1,8 milyon baş sığır, 5.1 milyon baş koyun bulunmaktadır.

    Eğitim ve Kültür
    Kültür ve eğitim seviyesi olarak çok gelişmiş olan Azerbaycan’da okuma yazma oranı %100’e yakındır. Ülkede 5000’den fazla ilköğretim okulu, 17 adet yükseköğretim kurumu vardır. Bu okullarda 2 milyona yakın öğrenci öğrenim görmektedir. Azerbaycan’ın 25 yaşın üzerindeki nüfusunun %10’dan fazlası yüksekokul mezunudur. %58’i ise ortaöğrenim mezunudur.
    Azerbaycan’da 4600 kütüphane, 3680 kültür evi, 125 müze, 125 müzik okulu, 20 tiyatro vardır.

    Demografik Yapı
    Azerbaycan nüfusunun %82’sini Türkler oluşturur. Türklerin dışında Azerbaycan’da %5 Rus ve %7 Ermeni nüfus yaşamaktadır. Rus ve Ermeni nüfus oranı son yıllarda düşüş göstermektedir. Türk nüfusun tamamına yakını Türk’tür. Azerbaycan’da nüfus artış hızı yıllık %2.2’dir. Nüfusunun %62’si 30 yaşın altında olan Azerbaycan, bölgenin genç nüfusa sahip ülkelerindendir. (Türk Dünyası, Çağrı Kürşat Yüce, s. 57)


    Azerbaycan’ın Bağımsızlık Mücadelesi
    Azerbaycan'ın adı konusunda değişik görüşler bulunmaktadır. Burayı (M.Ö. 323) yöneten komutanlarından Atropates'ten geldiği söylendiği gibi, "Od" anlamındaki Azer sözcüklerinden geldiği de belirtilmektedir. Ancak, bu yer adının etimolojisi yapılırken, bu bölgede egemenlik Süren Kasar (Hazar) Türklerinin ismi de göz önüne alınmalıdır ve kaynaklara göre gerçek payı da büyüktür.
    Türklerin Azerbaycan'a gelişlerinin tahmini M.Ö. Saka-İskit döneminde başladığı savunulmaktadır. M.S. 395'te Hun Türkleri Balkanlar'a inerken bir kısmının Kafkaslar yoluyla Anadolu'ya ve Azerbaycan'a sarktıkları da bilinmektedir.
    1021 yılları arasındadır. Sultan Alpaslan zamanında Azerbaycan'da Türkmenler sayesinde Azerbaycan'ın Türkleşmesi kolay gerçekleşmistir. Azerbaycan daha sonra İlhanilerin egemenliğine girmiş ve bir süre "Altın Ordu" devletinin hakimiyetinde kalmış, Akkoyunlu ve Kara Koyunlular döneminde Türk nüfusu bakımından en yoğun dönemini yaşamıştır. Daha sonra Azerbaycan'da Safeviler, Afşar ve Kaçarlar hüküm sürmüşlerdi.
    Bundan sonra, sırasıyla Şeki, Gence, Bakü, Derbent, Kuba, Nahcivan, Revan, Tebriz, Urmiye, Erdil Hanlıkları dönemi başlamıştır.
    Azerbaycan toprakları Rusların egemenliğine girdikten sonra Revan'a ve Karabağ'a Ermeniler yetiştirilmeye başlanılmıştır.
    Azerbaycan Türkleri 1918-1920'de Kafkasya kurultayını toplamış ve 28 Mayıs 1918'de de ulusal Azerbaycan devletini kurmuşlardır. Ancak 1920 de Kafkasya ötesi Sosyalist Sovyet Cumhuriyetlerine katılmak zorunda kalmış, 30 Eylül 1991 de SSCB çöküşüyle bağımsızlığını yeniden ilan etmiştir.
    Azeriler Kafkasya bölgesinin en büyük Türk bölümünü oluşturmaktadır. Asya'da ve Kafkasya'daki Türk halklarının en okumuş ve kültürlüleridir. Bugüne kadar Kafkaslarda ulusal ve ırksal uyanışın merkezi hep Bakü olmuştur.







  2. Acil

    Azerbaycan nasıl bağımsızlığını kazandı isimli yazıya yorum yazın.





  3. Sponsor Bağlantılar
+ Yorum Gönder


azerbaycan