+ Yorum Gönder
Türk Dili ve Kullanımı ve Türkçe Dersi Forumunda Anlatım Bozuklukları ve Cümle Örnekleri Konusunu Okuyorsunuz..
  1. RüzgarGülü
    Devamlı Üye

    Anlatım Bozuklukları ve Cümle Örnekleri








    Anlatım Bozuklukları ve Cümle Örnekleri
    # Dilin en önemli görevi onu kullanan insanlar arasındaki anlaşmayı sağlamaktır.
    # Söylenmek istenen her şey, açık, yalın ve anlaşılır biçimde dile getirilmelidir.
    # İyi bir cümlede sözcükler yerli yerinde kullanılmalı, gereksiz sözcüklere yer verilmemeli, anlatılmak istenenin dışında bir anlam çıkarılmasına mahal verilmemelidir.
    # Eğer konuşmada ve yazmada açıklık, yalınlık ve anlaşılırlık yoksa ortada bir anlatım bozukluğu var demektir.
    # Anlatım bozuklukları ile ilgili soruların doğru çözülebilmesi için kelimelerin anlamları, ekler, kelime türleri, cümlenin öğeleri, cümle çeşitleri konuları iyi bilinmelidir.
    # Dil yanlışlarının önemli sebeplerinden biri gramer (dil bilgisi) bilgisinin eksikliğidir.
    # Günlük konuşmalarımızda hâliyle anlatım bozuklukları yapılacaktır. Bunlar toplumdaki yerimize ve aldığımız eğitime bakılarak hoş görülür ya da görülmez.
    # Her insan yeterli dil eğitimi almadığı için gerek konuşurken gerek yazarken birçok yanlışlık yapmaktadırlar.
    # Ama yazılı anlatımda bu bozukluklar asla affedilemez. Çünkü yazı dili kültür dilidir. Kültür, bu ifade sayesinde kalıcılaşır. Eğer bu ifadede de bozukluklara yer verilirse insanlar arasında anlaşma eksikliği ortaya çıkar.
    # Anlatım bozukluğu olan bazı cümleler sesli okunduğu zaman yanlışı bulmak daha kolay olmaktadır.
    # "Anlatım bozuklukları" konusuna ÖSS'de önem verilmesi yazı dilimizi olumlu yönde etkilemiştir.
    # Cümlelerde ne gibi yanlışlıklar yapıldığı konusunda bilgi sahibi olmak bozukluğu kısa sürede bulmamızı sağlar.
    # İnsan kendi yazdıklarında ne gibi yanlışlık yaptığını kolay kolay bulamaz.
    # Konunun zorluklarından diğeri de bozukluk sayısının hayli fazla olmasıdır. Her cümlede bu hatalardan herhangi biri söz konusu olabilir.
    # Aşağıdaki cümlelerdeki bazı yanlışlıklar altı çizilerek belirtilmiştir. Üzerinde düşünmeniz halinde konuyu çok daha iyi öğreneceğinize inanıyorum.








  2. RüzgarGülü
    Devamlı Üye





    f) Özne-yüklem uyumsuzluğu: Farklı yüklemlerin aynı özneye bağlanması.


    Herkes ondan nefret ediyor, yüzünü görmek istemiyordu.


    İkinci cümlenin öznesi eksik. İlk özne yanlış anlam verecek şekilde ortak olarak kullanılmış.


    Ben ve sen balığa çıktınız.


    Hiçbiri anlatılanlara inanmıyor, kendi fikrinden ısrar ediyordu.


    İkinci cümlenin öznesi eksik. İlk özne yanlış anlam verecek şekilde ortak olarak kullanılmış.


    g) Nesne-yüklem uyumsuzluğu: Nesne eksikliği


    Bu konuda öğrenciler aralarında anlaşıp karar verecekler ve uygulayacaklar.


    Söylenenlere hemen inanıyor ve her yerde savunuyordu.


    Kendisine bütün sınıf adına teşekkür eder ve tebrik ederim.


    Onlara niçin bu kadar yardım ediyor ve destekliyorsun?


    Büyüklere gereken saygıyı göstermeli, incitmemeliyiz.


    Bize yardım edeceklerine inanıyor ve bekliyoruz.


    h) Tümleç yanlışları


    Kayaya yaklaşıyor muyuz, yoksa uzaklaşıyor muyuz?


    Öğrencileri teşvik etmeli, yüreklendirmeli, destek olmalıyız.


    Olanları böyle değerlendirmek, bu gözle bakmak gerekir.


    Öğrencileri rahat edecekleri odalara yerleştirmiş, bütün imkânları sağlamıştı.


    Duvarları kirletmek,yazı yazmak kesinlikle yasaktır.


    Bu güçlüklere nasıl göğüs gerdi, nasıl başa çıktı?


    Düşünme ve mantık hataları Problemleri karşılıklı anlayış ve birlik içinde çözeceğiz.


    Yiyecek bir lokma ekmeğimiz hatta yemeğimiz bile yok.


    Yarının mutlu günlerine özlem duyuyorum.


    i) Fiilin veya yardımcı fiilin yanlış kullanılmasıBen ona ağabey ( . ), o da bana kardeşim derdi.


    Bazı yiyecekler sağlı yerinde ve yaşlı olmayan kişilerce özellikle yenmelidir.


    Kitap için kendisine verilen paranın eksik ( . ) ve yeterli olmadığını söyledi.


    Gerekli yerlere başvuruda bulunmuş, ama bir sonuç almış değiliz.


    Çorbaya biraz acı ( . ), biraz da tuz ve limon sıkılabilirdi.


    Boyu kısa, bedeni de pek biçimli değildi.


    Hangisinin başarılı, hangisinin başarılı olmadığını öğreneceğiz.


    Çok az ( . ) veya hiç çalışmadan çok para kazananlar var.


    j) Tamlama yanlışları


    Bu ülkeye teknik ve bilgi yardımında bulunulacak.


    Son derste belgisiz ve sayı sıfatlarını öğrendik.


    Siyasî ve ekonomi ilişkileri çıkmaza girdi.


    Bu bölge coğrafî ve iklim açısından ilgi çekici özelliklere sahiptir.


    Kar yüzünden tüm özel ve devlet okulları tatil edildi.


    Ülkemiz Bosna’ya askerî ve gıda yardımı yaptı.


    Şehrimizde çeşitli kültürel ve sanat etkinlikleri gerçekleştirildi.


    k) Kelimelerin yanlış yerde kullanılması


    Yeni durağa gelmiştik ki otobüs de hemen geldi.


    Bu toplantıda çekinmeden düşünceler dile getirilmeli.


    Her yolda kalan insana yardım etmeliyiz.


    İdare, henüz yarın ders yapılıp yapılmayacağını bildirmedi.


    İzinsiz inşaata girilmez.


    l) Birleşik cümlelerde yüklemler arasındaki uyumsuzluk


    Her ne kadar iyi hazırlanılmışsa da istenilen sonucu alamadı.


    Bir yıl boyunca devamlı çalışarak kazanıldı.


    Her ne kadar şehir dışına taşınmışsa da beklenen huzur bulunamamıştı.


    m) Deyim yanlışları


    Ona ayak bağı oluyor, işini çabuk bitirmesini sağlıyordu.


    Ona yardım et, elinden geleni ardına koyma.





  3. Mine
    Devamlı Üye
    YAZIM YANLIŞLARI
    Yazım Kuralları ve Türkçe’nin Doğru Kullanımı

    Bir yazı ile okuyucuya mesajı doğru iletmede kaynağın önemli bir rolü ve sorumluluğu bulunmaktadır. Bu yüzden mesajı ileten kişi mesajını yazılı olarak iletirken birtakım yazım kurallarına uyması gereklidir. Özellikle öğrencilerin yazı yazarken yaptıkları en önemli hata, noktalama işaretlerine uymamalarıdır.

    * Yazılarda noktalama işaretleri bazen hiç kullanılmamakta bazen de yerinde kullanılmamaktadır. İfadelerin doğru anlaşılması için bu kurallara özenle uyulmalıdır.

    * Bir bilgisayar programı kullanılarak yazılan yazılarda ise boşluk konusuna dikkat edilmelidir. Örneğin,

    Noktadan ve virgülden önce boşluk bırakılmamalıdır.
    Noktadan ve virgülden sonra boşluk bırakılmalıdır. Boşluk bırakılması unutulduğunda noktanın öncesinde ve sonrasındaki sözcükler tek bir sözcük olarak algılanmaktadır. Bu da yazıların kağıt üzerindeki düzenlemesini olumsuz etkilemektedir.
    Parantezler açılırken parantez öncesinde boşluk bırakılmalı, açılan parantezle metin arasında boşluk olmamalıdır. Parantezler kapatılırken parantez öncesinde boşluk olmamalı, sonrasında ise olmalıdır.

    * Diğer bir hata türü yazım yanlışlarıdır. Sözcükler Türk Dil Kurumu’nun belirlediği kurallar göz önünde bulundurularak yazılmalıdır.

    * Yaygın olarak yapılan bir başka hata da sözcüklerin yanlış kullanımlarıdır. Örneğin “neden olmak”, “yol açmak” ve “sağlamak” gibi sözcükler çok farklı anlamları verebiliyorken aynı anlamda kullanılmaktadırlar.

    * Ayrıca bazı sözcüklerin Türkçe karşılıkları varken (genelde) farkında olunmadan yabancı karşılığı kullanılmaktadır.

    Genel Yazım Yanlışları



    Yanlış (!)
    Doğru (!)

    hergün
    her gün

    heryer
    her yer

    herşey
    her şey

    harhangibiri
    herhangi biri





  4. Harbi @ kız
    Bayan Üye
    Anlatım Bozuklukları Cümle Örnekleri

    Yanlış Cümle 1:Arkadaşlarımızın sorununa sahip çıkarak desteklemeliyiz.
    Yanlışın Nedeni: Cümlede, destekleme işinin kimi etkilediği belli değildir; yani nesne eksikliği vardır.
    Cümlenin Doğru Yazılışı: Arkadaşlarımızın sorunlarına sahip çıkarak onları desteklemeliyiz.

    Yanlış Cümle 2:İş konusunda ben onu, o da beni etkilemek istemez.
    Yanlışın Nedeni: Bu cümledeki "ben" öznesinin yüklemi yoktur.
    Cümlenin Doğru Yazılışı: İş konusunda ben etkilemek istemem, o da beni etkilemek istemez.

    Yanlış Cümle 3:Bu tutumu ile ailesine zarar mı ediyor yarar mı anlayamadık.
    Yanlışın Nedeni: Bu cümlede "ediyor" fiili;
    "zarar" ve "yarar" kelimeleri için ortak olarak kullanılmış olup bu kelimeler ile uyuşmazlık içindedir. Atılıp yerine uygun fiiller konulmalıdır.
    Cümlenin Doğru Yazılışı: Bu tutumu ile ailesine zarar mı veriyor, yarar mı sağlıyor; anlayamadım.

    Yanlış Cümle 4: Özel zevklerim arasında kitap okumayı severim.
    Yanlışın Nedeni: Bu cümlede dolaylı tümleç, yüklemle uyuşmamaktadır. Ayrıca bu sorun giderildiği zaman cümlenin belirtili nesnesi özneye dönüşür.
    Cümlenin Doğru Yazılışı: Özel zevklerim arasında kitap okumak vardır.

    Yanlış Cümle 5:Anne ve babalar çocuklarıyla sürekli ilgilenmeli, öğretmenine durumunu sormalıdır.
    Yanlışın Nedeni: Bu cümlede, durumu sorulacak olan öğrenci midir, yoksa öğretmen midir; belli olmamaktadır.
    Cümlenin Doğru Yazılışı: Anne ve babalar, çocukları ile sürekli ilgilenmeli; onların durumunu öğretmenlerine sormalıdır.


  5. IŞILAY
    Devamlı Üye
    Anlatım Bozuklukları Örnekleri

    a) Eş anlamlı sözcüklerin bir arada kullanılması

    Bu konuda herkesin fikir ve görüşünü almalısınız.

    Hava sıcaklığı sıfırın altında eksi sekiz derece imiş.

    Yirmi dakika geçmesine rağmen program henüz, hâlâ başlamadı.

    Güç ve müşkül zamanlarda üstüne düşeni yerine getirir.

    Ben çok varlıklı, zengin biri değilim.

    Neşeli, sağlıklı, şen bir görünüşü vardı.

    b) Anlamı zaten diğer sözcüklerde bulunan kelimelerin gereksiz yere kullanılması

    Yaşanmış deneyimlerinden hareketle bu sonuca varıyor.

    Millî maçın oynanacağı gün yaklaştıkça, ülkedeki heyecan gittikçe artıyor.

    Yanına gidiniz, konuşarak derdinizi anlatınız.

    Problemi çözmek için iki arkadaş üç saat süre ile uğraştılar.

    Az kalsın merdivenlerden düşeyazdı.

    Çocukların davranış biçimlerinde gariplikler görüldü.

    Takımın, boyu en kısa oyuncusu bendim.

    c) Bir sözcüğün yerine yanlış anlam verecek şekilde başka bir sözcük kullanılması.

    Bu iki sınıf arasındaki ayrıcalık tespit edilemedi.

    Yeni kaydolan öğrenciler bu kadar çekimser davranması normaldir.

    Petrol fiyatlarının ucuzlamasına halk olumlu tepki gösterdi.

    Olayların gerçek yüzü araştırmalar sonucunda ortaya çıkacak.

    Küçük kızın saçları hayli büyümüş.

    Ormanda yetişen bir çam fidanını salonunuzdaki saksıya ekemezsiniz.

    Başarısızlığını düzensiz çalışmasına borçludur.

    Böyle hareketler ülkede demokrasinin işlememesini sağlayacaktır.

    Yarın İzmir’e gidecek; buna zorunlu.

    Elindeki bıçağı vücuduna batırmış.

    Bu, Türkiye’ye özel bir durumdur.

    Buradan gidersek yakalanma şansımız nedir?

    d) Birbiriyle çelişen sözlerin bir arada kullanılması.

    Kesinlikle yarın gelebilirler.

    Şüphesiz bu sözleri bütün öğrenciler duymuş olmalı.

    Aşağı yukarı bundan tam yirmi yıl önceydi.

    Sözünü ettiğiniz şairin herhâlde on altıncı asırda yaşadığını zannediyorum.

    Eminim bu saatlerde eve gelmiş olmalı

    Mutlaka bir gün çocukluk arkadaşlarını belki yine arayacak.

    Yanılmıyorsam, bu ikisinin aynı şey olduğunu tahmin ediyorum.

    e) Eklerin yanlış kullanımı

    Öğrencilerin başarısına ilgilenmek gerekir.

    Bizi en çok sevindiren onun bu sınavı kazandığıdır.

    Bazı yolcuların giriş işlemleri yapmaya başlandı.

    Dünkü toplantıda Ali bize sınıf arkadaşlarını tanıştırdı.

    Biricik arzumuz sınavı kazanmak ve iyi bir bölüme girmemizdir.

    Bu çocuklar, fakir bir ülkenin, savaş nedeniyle kendileriyle ilgilenilmeyen, gerekli eğitimi alamayan çocuklardır.

    Yazarlarımızın köy yaşantısına ilgilenmeleri toplumumuz açısından çok yararlıdır.


  6. Zühre
    Devamlı Üye
    Türkçemizde Anlatım Bozuklukları

    Konuşabilmek ve yazabilmek insanın en büyük meziyetlerindendir. Anlatımı güçlü yapmak kadar doğru yapmak da çok önemlidir. Sözlü ya da yazılı anlatımda başarılı olmak için gerekli kuralları öğrenmeli, bu bilgilerimize uygulamalarla işlerlik ve canlılık kazandırmalıyız. Yazarken uzun uzun düşünerek, en uygun sözü, biçimi bulmak için yazılanları değiştirebiliriz. Konuşurken, fazla düşünmeye zamanımız yoktur. Bu yüzden özellikle konuşurken istemeden de olsa bazı yanlışlıklar yapılmaktadır..

    Sözlü ya da yazılı anlatımdaki anlatım bozuklukları “fesâhat” konusu içinde yer alır. Fesâhat, yazıda ve konuşmada, kelime ve cümlelerin ses, âhenk ve anlam bakımından kusursuz, açık ve düzgün olması demektir. Kusursuz, açık ve düzgün söze “fasih” denir.

    Türkçede anlatım bozuklukları genel olarak üç başlık altında incelenir:
    1.Ses ve âhenk kusurları,
    2.Anlam kusurları.
    3.Cümle bozuklukları

    Ses ve Ahenk Kusurları, İşitme ile ilgili olan, kulağa hoş gelmeyen, kulağı tırmalayan kusurlardır.

    Bir kelime veya kelime grubundaki seslerin telâffuz (söyleyiş) bakımından birbirleriyle uyuşamaması, kulağa hoş gelmeyen bir izlenim bırakmasıdır. Genellikle “z, s, ş, j, c, ç” gibi seslerin içinde bulunduğu birbirine yakın bazı kelimelerin söylenişinde, hem zorluk meydana gelir, hem de söz çirkinliği (tenafür) denen olay meydana gelir.

    Bugün bırakın ortaokul ve liseleri üniversite öğrencileri arasındaki dil dahi genel anlamda çok yanlış konuşulmaktadır. Sizlere kısa bür süre sonra bu konu hakkında bilgilendirici bir yazı yazacağımı belirtirim.


+ Yorum Gönder


anlatım bozuklukları ile ilgili cümleler,  anlatım bozuklukları ile ilgili örnekler,  anlatım bozuklukları örnek cümleler,  anlatım bozukluğu ile ilgili örnekler,  anlatım bozukluğu örnek cümleler,  anlatım bozuklukları cümleler