+ Yorum Gönder
Coğrafya ve Türkiye coğrafyası Forumunda Türkiyede iklim - türkiye iklim tiplerinin yayılış alanları Konusunu Okuyorsunuz..
  1. HARBİKIZ
    Moderator

    Türkiyede iklim - türkiye iklim tiplerinin yayılış alanları








    türkiyede iklim - türkiye iklim tiplerinin yayılış alanları


    Ülkemiz iklim özellikleri ile diğer bir değişle klimatik şartlar bakımından ele alındığında, yer kürede orta iklim kuşağı içinde geçit alanı üzerinde bulunur ve genel olarak Akdeniz Makroklimasının esTi alanı içerisindedir. Ancak denizlere olan mesafe, yükselti, reliyef özellikleri ve bakı gibi coğrafi faktörler yanında hava kütleleri diğer bir değişle plenetar amillerin etkisi nedeniyle coğrafi bölgelerimizde farklı iklim tipleri ile karşılaşılır. Buna bağlı olarak sıcaklık değerleri ile yağış miktarları da farklı bölgelerde değişik değerlerde karşımıza çıkar. Türkiye'de yüksek sıcaklık değerlerine Akdeniz Bölgesinde Güneydoğu Anadolu Bölgemizde rastlanırken düşük değerler ise İç ve Doğu Anadolu bölgemizdedir. Diyarbakır, Antalya, Siirt ve Çukurova'da Temmuz ayında en yüksek (38°C-40°C) değerlere ulaşılır. Ocak, Şubat ayları ise ülkemizde en soğuk aylardır. Doğu Anadolu Bölgemizde Erzurum, Kars, Karaköse çevrelerinde en düşük değerlere (39°C40°C) rastlanır. Yağış bakımından Türkiye kenar bölgeleri ile iç bölgeler arasında farklılıklar gösteren bir ülkedir. Bunda başlıca neden karasallık durumu ile yükselti faktörüdür. Buna göre ülkemizde yıllık olarak 250 mm. altında yağış alan yerlere karşılık 2000 mm. üzerinde yağış alan alanlarda vardır. İç Anadolu'da Tuz Gölü çevresi 250 mm. altında yağış alırken Doğu Karadeniz Bölümünde Rize çevresinde 2500-3000 mm. yıllık yağış görülür.


    İklim
    Diğer taraftan ülkemiz bölgelerindeki klimatik şartların oluşmasında coğrafi faktörler kadar etkili olan hava kütlelerine de değinmemiz yerinde olur. Konuya bu açıdan baktığımızda ise ülkemizin soğuk ve sıcak karakterli hava kütlelerin hareket alanı içinde olduğunu görürüz. Buna göre ülkemizi etkileyen hava kütleleri Kontinantal Polar, Maritim Polar, Maritim Tropikal, Kontinantal Tropikal olmak üzere dört tanedir. Bunlardan ilk üç tanesi (Kontinantal Polar, Maritim Polar, Maritim Tropikal) genelde kışın etkili olurken diğeri ise (Kontinantal Tropikal) yaz döneminde ülkemizde etkili olur. Merkezi kuzeyde Sibirya üzerinde olan Kontinantal Polar hava kütlesi kışın güneye doğru hareket ettiğinde ülkemizi etkisi altına alır ve beraberinde kuru soğukları getirir. Isı değerleri -20°C, -30°C düşer. Maritim Polar hava kütlesi ise kış mevsiminde ülkemizin kuzey, kuzeybatı bölümlerini etkisi altına alır. Merkez olarak Atlas Okyanusu Kuzeyi, Kuzeydenizi, İskandinav yarımadası, Baltık denizi çevresinde yer alan bu hava kütlesi soğuk fakat nemlidir. Bu nedenle ülkemize zaman zaman kar şeklinde fakat çoğu kere yağmur halinde yağış getirir.

    Diğer taraftan doğuş yeri Atlas Okyanusunun doğu kesimi, Azor adaları çevresi olan Maritim Tropikal hava kütlesi de yaz ve kış olmak üzere genelde her iki dönemde de ülkemizin batı ve kuzeybatı kesimlerinde etkili olur. Bu hava kütleside beraberinde yağış ve serinlik getirir. Yaz döneminde görülen ve etkili olan Kontinantal Tropikal hava kütlesinin doğuş yeri Büyük sahra, Arap platosudur. Sıcak, kuru olan bu hava kütlesi etkili olduğu dönemlerde beraberinde ülkemizin güneydoğu kesimlerine sıcak ve kuru havayı getirir.

    Özet

    Ülkemiz iklim bakımından orta kuşakta ılıman özellikler gösteren klimatik bir yapıya sahiptir. Genelde Akdeniz makro klimasının etki alanı içinde olan ülkemiz kış ve yaz aylarında farklı hava kütlelerinin etkisinde kalır. Coğrafi faktörler yanında planater etkenlere (hava kütleleri ve basınç sistemleri) bağlı olarak ülkemiz coğrafi bölgelerinde farklı iklim tipleri ile karşılaşılır. Bu bakımdan ülkemizdeki başlıca iklim tipleri Karadeniz iklim tipi, Akdeniz iklim tipi, Karasal iklim tipi, Step iklim tipi olmak üzere dört tanedir. Ancak bu dört tip denizlere olan uzaklık, yükselti ve bakıya bağlı olarak farklı bölgelerde değişiklikler gösterecek şekil yanında geçiş tipleri şeklinde de karşımıza çıkabilir. Türkiye genelinde Doğu Karadeniz bölümü hariç yarı kurak özellikler gösteren bir iklim ile karşılaşılır. En fazla yağışa Karadeniz Bölgesinin doğu bölümünde (3000 mm. üzerinde) en az yağışa ise İç Anadolu Bölgemizde (250 mm.) rastlanır. Türkiye'de sıcaklık değerleri kıyılardan iç kesimlere, batıdan doğuya doğru bir azalma gösterir. Yıllık ortalama sıcaklıklar ise 20°C, -4°C arasında değişir. Bu bakımdan en yüksek sıcaklıklara Güneydoğu Anadolu (45°C) Urfa ve Akdeniz Bölgesinde Antalya'da (44°C) rastlanır. En düşük sıcaklıklar ise -45°C Horosan, -40°C Erzurum'da görülür







  2. Zühre
    Devamlı Üye





    Ülkemizdeki iklim tipleri ve özellikleri

    1)KARADENİZ İKLİMİ:


    Bu iklim asıl olarak Kuzey Anadolu Dağlarının Karadeniz’e bakan yamaçlarında görülür. Genel özellikleri şunlardır:
    Her mevsim yağışlıdır.Doğu Karadeniz Bölümünde maksimum yağış sonbaharda, minimum yağış ilkbaharda düşer. Yıllık yağış miktarı 2000-2500 mm’dir.Batı Karadeniz Bölümünde maksimum yağış sonbaharda, minimum yağış ilkbaharda düşer. Yıllık yağış miktarı 1000-1500 mm’dir.Orta Karadeniz Bölümünde ise maksimum yağış kışın, minimum yağış yazın düşer. Yıllık yağış miktarı 700-1000 mm’dir.Karadeniz ikliminin görüldüğü alanlarda kar yağışlı günlerin ortalaması 18 gündür.
    Yıllık ortalama sıcaklık 13-15°C’dir.
    Ocak ayı ortalama sıcaklığı 6-7°C’dir.
    Temmuz ayı ortalama sıcaklığı 21-23°C’dir.
    Yıllık sıcaklık farkı 13-15°C’dir.
    Doğal bitki örtüsü ormandır.Yüksek alanlarda Alpin çayırlar görülür.


    2)AKDENİZ İKLİMİ:

    Bu iklim tipi ülkemizde en belirgin olarak Akdeniz kıyılarında görülmekle birlikte, Ege ve Marmara Bölgelerinde de etkili olmaktadır. Genel özellikleri şunlardır:
    Yazlar sıcak ve kurak, kışlar ılık ve yağışlıdır.
    Maksimum yağış kışın, minimum yağış yazın düşer.
    Yaz ve kış yağışları arasındaki fark oldukça fazladır.
    Yıllık yağış ortalaması, 600-1000 mm arasındadır.
    Yıllık sıcaklık ortalaması 18-20°C’dir.
    Ocak ayı ortalaması 8-10°C’dir.
    Temmuz ayı ortalaması 28-30°C’dir.
    Yıllık sıcaklık farkı 15-18°C’dir.
    Ege Bölgesinde dağların kıyıya dik uzanması, Akdeniz İkliminin iç kesimlere ulaşmasına olanak sağlamıştır.
    Marmara Bölgesinde görülen Akdeniz İkliminde, yazlar Akdeniz kıyılarına göre daha serin, kışlar ise daha soğuk ve karlıdır.
    Akdeniz İkliminin karekteristik bitki örtüsü zeytin, defne, mersin, kekik gibi bitkilerden oluşan makilerdir.


    3)KARASAL İKLİM:

    Ülkemizde Karasal İklim, İç Anadolu, Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu Bölgeleri ile İç Batı Anadolu Bölümünde görülür.Genel özellikleri şunlardır:
    Yazlar sıcak ve kurak, kışlar soğuk ve kar yağışlıdır.
    İç Anadolu Bölgesinde maksimum yağış ilkbaharda, minimum yağış yazın düşer.
    İç Anadolu da ortalama yağış 300-400 mm’dir.
    İç Anadolu’nun kış sıcaklık ortalaması, 1-2°C, yaz sıcaklık ortalaması, 22-23°C, yıllık sıcaklık ortalaması ise, 10-12°C’dir.
    Ege Bölgesinin İç batı Anadolu Bölümünde de yağışlar kıyı kesimine göre azdır.
    Doğu Anadolu Bölgesinin kuzeydoğu kesiminde yıllık sıcaklık ortalaması, 4-6°C’dir.
    Kuzeydoğu Anadolu’da kış sıcaklık ortalaması, -7, -10°C, yaz sıcaklık ortalaması, 17-19°C’dir.
    Yıllık yağış miktarı, 500-600 mm’dir.
    Güneydoğu Anadolu’da ise ortalama yağış, 400-700 mm’dir.
    Güneydoğu Anadolu Bölgesinde kış mevsimi pek donlu geçmemekle beraber, yaz mevsiminde şiddetli kuru sıcaklar egemendir.
    Güneydoğu Anadolu’da yıllık ortalama sıcaklık, 15-16°C, kış sıcaklığı, 3-4°C, yaz sıcaklığı ise, 30-35°C’dir.





  3. Zeyneb
    Bayan Üye
    İklim Kuşakları ve Doğal Yapı

    Gezegenimizde yaşama olanak veren çevre koşullarını güneşin ısı ve ışık sağlayan ışınlarıyla atmosferin koruyuculuğuna borçluyuz. Atmosfer bizi uzayın soğuğundan korur, güneş ise canlı ya da cansız doğadaki her değişime enerji sağlayan bir güç kaynağı durumundadır. Ekvator'dan kutuplara doğru düzenli bir biçimde iklim kuşakları sıralanır, bunların hepsinin kendine özgü bitki örtüleri vardır. İklimin, yüzey şekillerinin, akarsularla göllerin, bitki ve hayvanların hepsi birlikte yeryüzü üstündeki çeşitli yaşam alanlarını oluşturur; buna doğal yapı adı verilir.

    İklim Kuşakları ve Doğal Yapı

    İklim Kuşakları

    İklim kuşaklarını yeryüzünün üstüne düşen güneş ışınlarına göre ayırma işi Antik Çağ'dan beri yapılmaktadır. Buna göre dönenceler arası (23,5° kuzey ve güney enlemleri arası) tropik kuşak, dönencelerle kutup kuşakları arasındaki bölge ılıman iklim kuşağı, kutup daireleri (66,5° kuzey ve güney enlemleri) ile Kuzey ve Güney kutupları arasında kalan bölge de soğuk bölge olarak anılmıştır. Bu, Güneş ışınlarının astronomik olarak dağılışına göre yapılmış bir ayrımdır; günlük ve yıllık oynamaların daha az olmasına yol açarak nemli okyanus iklimini oluşturan denizlerin etkisi hesaba katılamamıştır. Deniz iklimi ile kıtaların iç bölgelerinde görülen kara iklimi birbirlerinden oldukça farklı olabilir. Örneğin, İzlanda'nın güneyindeki Faroe Adaları ile Sibirya'daki Yakutsk yaklaşık aynı paralel (62) üstünde yer alırlar, ama Gulf Stream'in kıyılarından geçtiği Faroe Adaları'nda ocak ayı ısısı +3,2 dereceyken, kara ikliminin egemen olduğu Yakutsk'ta –43,3 derecedir. Buna karşılık ortalama temmuz sıcaklığı birincide +10,6 dereceyken, ikincide +19,0 derece olur.

    Herkes tarafından benimsenmiş ideal bir iklim kuşakları ayrımı yoktur. Kuşaklar genellikle yalnızca ısı ve yağışa göre belirlenmiş ve bunların canlılar dünyası, yani bitki ve hayvanlar üstündeki etkilerine göre düzenlenmiştir. Doğal olarak, belirli bir iklimin egemen olduğu yerde de orman, step, çöl ya da tundra gibi belirli bir bitki örtüsü bulunur.

    MATEMATİKİ İKLİM KUŞAKLARI

    Eksen eğikliği etkisiyle aydınlanma süreleri birbirinden farklı olan ve her iki yarımkürede birbirinin simetriği şeklinde ortaya çıkan alanlara matematiki iklim kuşakları denir.Matematiki iklim kuşakları ile sıcaklık kuşakları birbirinden farklıdır. Çünkü matematiki iklim kuşaklarında eksen eğikliği, sıcaklık kuşaklarında ise sıcaklıklar esas alınmıştır.

    Ekvator'la Ekliptik arasındaki açı 23˚27' dan daha büyük olsaydı;

    Dönenceler Ekvator'dan uzaklaşırdı. Kutup daireleri de Kutup noktalarında uzaklaşırdı.
    Tropikal kuşak ve Kutup kuşağı genişler, Orta kuşak daralırdı.
    Güneş ışınlarının dik geldiği alanlar genişlerdi.
    Gece ve gündüz arasındaki zaman farkı artardı (Ekvator hariç).
    Mevsimlik sıcaklık farkları artardı.
    Ekvator çevresinde ortalama sıcaklık azalırdı.

    Ekvator'la ekliptik arasındaki açı 23˚27' dan küçük olsaydı yukarıdaki sonuçların tam tersi olurdu.Eksen eğikliği olmasaydı;
    * Güneş ışınları sadece Ekvator'a dik açıyla gelirdi.
    * Mevsimler oluşmazdı.
    * Gece gündüz süreleri her yerde yıl boyu eşit olurdu.
    * Dünya'nın yaşanabilir alanı daralırdı.
    * Orta kuşak sürekli bahar mevsimini yaşardı.
    * Kutuplar sürekli alacakaranlığı yaşardı.
    * Ekvator daha sıcak, kutuplar daha soğuk olurdu.
    SICAKLIK KUŞAKLARI Sıcaklık kuşaklarının sınırları deniz seviyesine indirgenmiş sıcaklık esas alınarak belirlenir. Sıcaklık kuşaklarının oluşmasında Yer'in şekli, kara ve denizlerin dağılışı, sıcak ve soğuk su akıntıları ile genel hava dolaşımı etkili olmuştur.

    Sıcak Kuşak: Yıllık ortalama deniz seviyesi sıcaklıklarının 20˚C ve üzerinde olduğu alanları kapsar. Sıcak kuşakta yaz şartları egemendir.
    Orta Kuşak: Yıllık ortalama deniz seviyesi sıcaklıklarının 10˚C ve 20˚C arasında olduğu alanları kapsar. Yılda dört mevsimin belirgin şekilde yaşandığı tek kuşaktır. Her türlü yaşam faaliyetine en uygun şartları taşır.
    Soğuk Kuşak: Yıllık ortalama deniz seviyesi sıcaklıklarının 10˚C'nin altında olduğu alanları kapsar. Soğuk kuşakta kış şartları egemendir. Bu nedenle, her türlü yaşam faaliyeti açısından en olumsuz kuşaktır.Sıcaklık kuşaklarının Kuzey ve Güney Yarımkürelerde farklı genişlikte olmasının temel nedeni; kara ve denizlerin dağılışıdır. Esasen, eksen eğikliğinin doğurduğu sonuçlar istisna kabul edilirse, Kuzey ve Güney Yarımküre arasında oluşan farklılıkların tamamının sebebi de kara ve denizlerin dağılışıdır.





  4. Zeyneb
    Bayan Üye
    Ülkemizdeki Karasal İklimin Özellikleri

    Karasal iklimde en fazla yağış ilkbaharda, en az yağış yazın düşer.
    İç Anadolu da ortalama yağış 287,3[1]-596,8 [2] mm’dir.
    İç Anadolu’nun kış sıcaklık ortalaması, -1, -5 °C, yaz sıcaklık ortalaması, 22-23 °C, yıllık sıcaklık ortalaması ise, 10-11 °C’dir.
    Ege Bölgesinin İç batı Anadolu Bölümünde de yağışlar kıyı kesimine göre azdır.
    Doğu Anadolu Bölgesinin kuzeydoğu kesiminde yıllık sıcaklık ortalaması, 4-6 °C’dir.
    Kuzeydoğu Anadolu’da kış sıcaklık ortalaması, -7, -10 °C, yaz sıcaklık ortalaması, 17-19 °C’dir.
    Yıllık yağış miktarı, 500-600 mm’dir.
    Güneydoğu Anadolu’da ise ortalama yağış, 400-700 mm’dir.
    Güneydoğu Anadolu Bölgesinde kış mevsimi çok karlı ve donlu geçmemekle beraber, yaz mevsiminde şiddetli kuru sıcaklar egemendir.
    Güneydoğu Anadolu’da yıllık ortalama sıcaklık, 15-16 °C, kış sıcaklığı, -1,4 °C, yaz sıcaklığı ise, 30-35 °C’dir.
    Yazlar sıcak ve kurak , kışlar soğuk ve kar yağışlıdır.
    Tarım ürünlerine buğday, arpa, tahıl vb. tarım ürünleri örnektir.


+ Yorum Gönder


türkiyenin iklim tipleri,  iklim tipleri,  maritim bolge cografya