+ Yorum Gönder
Coğrafya ve Türkiye coğrafyası Forumunda Türkiye'nin Coğrafi Konumu ve Sağladığı Avantajlar Konusunu Okuyorsunuz..
  1. Suskun Karizma
    Devamlı Üye

    Türkiye'nin Coğrafi Konumu ve Sağladığı Avantajlar








    Türkiye'nin Coğrafi Konumu ve Sağladığı Avantajlar



    TÜRKİYE'NİN COĞRAFİ KONUMU VE AVANTAJLARI

    Türkiye'nin dünya üzerindeki yeri neresidir? sorusu Türkiye hakkında çok büyük ipuçları vermektedir Dünya haritasına bakıldığında; Türkiye Eski Kara Kütleleri adı verilen Asya-Avrupa ve Afrika kıtalarının birbirlerine iyice yaklaştıkları bölgede yer alır Topraklarının büyük çoğunluğu Anadolu yarımadası olarak Asya'da Trakya yarımadası olarak Avrupa'da bulunmaktadır Bu nedenle Türkiye hem Asya ve hem de Avrupa ülkesidir

    Matematik konum olarak Türkiye baş meridyene (Greenwich) göre 26-45 doğu meridyenleri ekvatora göre ise 36-42 kuzey paralelleri arasında yer almaktadır Kuş uçuşu kuzey-güney doğrultusunda 6 enlem farkı vardır ki bu da yaklaşık 666 kmlik (6x111=666) bir mesafe eder Doğudan batıya ise 19 boylam farkı vardır ki bu da yaklaşık 76 dakikalık (19x4=76) bir zaman farkına eşittir Baş meridyene göre Doğu Ekvatora göre ise Kuzey yarı küresinde yer almaktadır Diğer bir ifadeyle Türkiye matematik konum itibariyle hem kuzeyli ve hem de doğulu bir ülkedir
    Türkiye'nin coğrafi konumu incelendiğinde görülür ki ülke olarak büyük avantajlara sahiptir Bu avantajlar sayesinde dünya üzerinde sayılı ülkelerden birini teşkil eder Türkiye matematik konumu itibariyle orta enlemlerde yerini almakta ve ılıman bir iklim görülmektedir Türkiye; insan yaşamı için en ideal kuşakta yer almaktadır Bu özelliğinden dolayı Türkiye toprakları tarihin en eski dönemlerinden beri hep büyük devletlere beşiklik yapmış ve çok sayıda medeniyetlerin kurulmasına zemin hazırlamıştır Dünya üzerinde medeniyetler beşiği olarak da bilinen Türkiye bu özelliğini matematik konumundan dolayı gelecekte de koruyacaktır

    Matematik konum ülkenin daha ziyade doğal özellikleri üzerinde önemli etkisi olurken özel konum siyasi sosyal ve ekonomik durumunu doğrudan etkilemektedir Bununla beraber matematik konum ile özel konum birlikte etkili olabilir Ülkelerin dünya platformu üzerindeki konumları ile gelişmişlik ve etkinlikleri bakımından sıkı bir bağlantı vardır

    Türkiye Asya kıtasının güneybatı ucunda Anadolu yarımadası üzerinde yer alır Topraklarının bir bölümü Avrupa'nın güneydoğusunda yer alan Balkan yarımadasının bir kısmını oluşturan Trakya'da bulunur Bu yönüyle Türkiye hem Asya ve hem de Avrupa ülkesidir

    Öte yandan Türkiye aynı zamanda bir Ortadoğu ülkesidir Ortadoğu ülkelerinin bir kısmı Afrika ülkesi olduğundan Türkiye; Afrika kıtası ile temas halindedir Üzerinde yaşayan insanların ırk ve dil bakımından ele alındığında Türkiye bir Türk ülkesidir ve bu açıdan ele alındığında Türk Dünyası'nın coğrafi bir parçasını teşkil eder

    Türkiye dağlara göre dağlık bir ülkedir Ovalar daha ziyade kıyılarda ve akarsu vadilerinde yer alır Akarsular bakımından bölgenin en zengin ülkesidir Üç tarafı denizlerle kaplı yarımadalar (Anadolu ve Trakya) ülkesi olan Türkiye İstanbul ve Çanakkale boğazları ile büyük bir öneme sahiptir Üç tarafını çeviren denizler Cebel-i Tarık Boğazı ile Atlas Okyanusu'na Süveyş Kanalı vasıtasıyla Kızıldeniz ve Hint Okyanusu'na bağlantılıdır

    Türkiye'nin yeraltı ve yerüstü zenginlik kaynakları bakımından bölge ve hatta dünya ülkeleri arasında zengin ülkeler arasında yer alır Tarımsal kaynakları kendi ihtiyaçlarını karşılayacak düzeydedir Sanayileşme olarak sanayileşmiş Avrupa ülkeleri ile sanayileşmemiş Asya ülkeleri arasında geçişi temsil etmektedir Ulaşım faktörleri bakımından ele alındığında Türkiye; bütün ulaşım sektörlerinin gelişmekte olduğu Asya-Avrupa-Afrika kıtaları arasında köprü oluşturan bir ülkedir Turizm bakımından ise diğer Akdeniz ülkeleri ile birlikte önemli turizm potansiyeline sahiptir

    Dünya üzerinde genel olarak bakıldığında Türkiye; Asya-Avrupa-Afrika ülkelerinin kesişme noktasında yer almaktadır Bu itibarla Türkiye; kıtalar arası bir kavşak köprü ya da geçiş ülkesidir Afrika'nın etkileri Güney ve Güneydoğu Anadolu bölgelerine Asya'nın etkileri Doğu ve İç Anadolu bölgelerine Avrupa'nın etkileri Marmara ve Batı Anadolu bölgelerine kadar sokulur ve ülkenin ortasında adeta bu üç kıta birbirine kavuşurlar

    Özel Konum itibariyle Türkiye; eski kara kütlelerinin (Asya-Avrupa-Afrika) birbirlerine iyice yaklaştığı bir konumda yer almaktadır Bu özel konumu sayesinde üç kıtayı birbirine bağlayan bir köprü görevini üstlenir Öte yandan Türkiye'nin büyük bir bölümünü oluşturan Anadolu yarımadasının üç tarafı denizlerle çevrilidir Söz konusu bu denizler Cebel-i Tarık Boğazı ile Atlas Okyanusu'na Süveyş Kanalı ile Hint Okyanusu'na bağlantılıdır Dolaysıyla deniz ulaşımında stratejik bir öneme sahiptir Böylece bu yarımadanın üzerinde kurulan devletler amfibi devlet özelliği taşırlar
    Türkiye'nin Coğrafi Konumu ve Sağladığı Avantajlar

    Eski kara kütlelerinin birbirlerine iyice sokuldukları konumda; İstanbul ve Çanakkale boğazları yer almaktadır Bu boğazlar; Karadeniz'e komşu ülkelerin açık denizlere açıldığı tek su yolunu oluşturur Dolaysıyla boğazlar birer can damarıdırlar

    Türkiye'nin Jeopolitik Konumu ve Avantajları

    Jeopolitik konum; bir bölgenin veya bir ülkenin yer siyasetine göre yani siyasi coğrafya haritasına göre yerinin belirlenmesidir Jeopolitik konum belirlemede jeopolitik kriterler alınır Örneğin bir ülkenin büyük bir siyasi birliğe yakınlığı veya uzaklığı içinde olması veya olmamasını belirlemek jeopolitik konum olarak nitelendirilir

    Jeopolitik konum siyasi temeller üzerine oturduğundan sürekli değişken olan siyasetin özelliğine bağlı olarak değişkendir

    Türkiye'nin jeopolitik konumu belirlenirken dünyadaki güç odaklarını göz önünde bulundurmak gerekir Bugün için dünya coğrafyasında bulunan güç merkezleri ABD BDT AB Çin ve Japonya'dır Türkiye tüm bu güç odaklarının tam merkezinde bulunmaktadır Bu nedenle Türkiye'nin jeopolitik konumu oldukça önemlidir Aynı zamanda Türkiye dünya coğrafyasında büyük askeri bir güç ve birlik oluşturan NATO'nun içindedir ve güney kanadını oluşturan bir devlettir Diğer taraftan Türkiye; İslam Dünyası ile Hıristiyan Batı Dünyası'nın karşılaşma bölgesinde bulunan Müslüman bir devlettir

    Türkiye jeopolitik ve jeokültür levhalar üzerinde sınır ülkesidir Yani batıdan Avrupa kültürü kuzeyden Rus kültürü doğudan Asya kültürü ve güneyden Afrika ve Arap kültürü ile sınırlıdır Dolaysıyla Türkiye aynı zamanda dünya kültürlerinin kesişme noktasında bulunur

    Türkiye kuzeybatıdan Balkan ülkeleri kuzeydoğudan Kafkas ülkeleri doğu ve güneyden Ortadoğu ülkeleri ile sınırlıdır Bilindiği gibi tüm bu ülkeler dünyanın en istikrarsız bölgeleridir Savaş coğrafyası haritasında bu bölgeler sıcak bölgeler diye adlandırılır Dolaysıyla Türkiye her yönden savaş çemberi içinde bulunmaktadır Ancak Türkiye cumhuriyet kurulduğundan bugüne bölgede hep istikrar adası olarak kalmayı başarabilmiştir Türkiye bölgede istikrarı sağlamış tek ülke olmasına rağmen çok yakın komşusu olduğu bu savaş bölgelerine karşı da ilgisiz kalamayacağı pek doğal sayılmalıdır Çünkü Türkiye'nin bu bölgelerle tarihi ve kültürel bağları bulunmaktadır Nitekim bu bölgeler yakın geçmişte Osmanlı Devleti'nin sınırları içinde yer almış ve dolaysıyla halen bu bölgelerde önemli miktarlarda Türk nüfusu yaşamaktadır

    Türkiye'nin Alanı Boyutları ve Sınırları

    Türkiye'nin en son hesaplamalar ile izdüşüm alanı (harita üzerinde yapılan hesaplama) 779452 km² gerçek alanı ise 814578 km²dir Harita üzerinde yapılan hesaplama sonucu elde edilen izdüşüm alanı ile gerçek alan arasında 35126 km²lik bir fark bulunmaktadır

    Türkiye toplam yüzölçümünün (814578 km²) % 97'si (790200 km²) Anadolu yarımadasında ve %3'ü (24378 km²) ise Trakya yarımadasında yer almaktadır Türkiye yüzölçümü bakımından komşu ülkelerinden İran (1648196 km²) hariç diğerlerinin hepsinden büyüktür Acaristan-Gürcistan 69700 km² (2911 km²) Ermenistan 29800 km² Nahçıvan-Azerbaycan 86600 km² (Nahçıvan 5530 km²) Irak 438446 km² Suriye 185180 km² Yunanistan 131944 km² Bulgaristan 110912 km² yüzölçümüne sahiptir Buna göre bir kıyaslama yapılacak olunursa ilginç noktalar ortaya çıkar İran hariç diğer komşuların toplam yüzölçümleri 1052582 km²yi ancak bulur ki bu değer Türkiye yüzölçümünden ancak 238004 km² daha fazladır İran toplam yüzölçümünün belirli bir kısmının çöller teşkil ettiğinden insan yaşamına elverişli topraklar esas alındığında bu değerler hayli düşer

    Tüm bu sayısal değerler göstermektedir ki yüzölçümü bakımından Türkiye komşuları arasında en büyük ülke konumundadır Türkiye çoğu Avrupa ülkesinden büyük alanlı bir ülkedir Sözgelimi İngiltere Almanya Yunanistan İsviçre ve Hollanda gibi beş Avrupa ülkesinin toplam yüzölçümleri ancak Türkiye yüzölçümü kadardır

    Türkiye'nin kuzeyinde; Karadeniz kuzeydoğusunda; Gürcistan Ermenistan Azerbaycan-Nahçıvan doğusunda; İran güneyinde; Irak Suriye ve Akdeniz batısında; Adalar Denizi (Ege Denizi) kuzeybatısında ise; Yunanistan ve Bulgaristan bulunmaktadır








  2. Fatma
    Administrator





    Türkiye Kuzey Yarım Küre’de, eski dünya karalarının birbirine en çok yaklaştıkları stratejik bir bölgede yer alır. Buna bağlı olarak matematiksel ve özel konumu ülkenin sosyal, politik ve ekonomik durumu üzerinde etkili olmaktadır.




+ Yorum Gönder