+ Yorum Gönder
Coğrafya ve Türkiye coğrafyası Forumunda Türkiyedeki akarsuların rejimini etkileyen faktörler nelerdir Konusunu Okuyorsunuz..
  1. Dr Zeynep
    Bayan Üye

    Türkiyedeki akarsuların rejimini etkileyen faktörler nelerdir








    Türkiyedeki Akarsuların Rejimini Etkileyen Faktörler Nelerdir


    Kaynak suları, yağışlar, kar ya da buz erimeleri ile oluşan ve bir yatak boyunca akan sulara akarsu denir Akarsular küçükten büyüğe doğru dere, çay, öz, ırmak ve nehir şeklinde sıralanır Bir akarsuyun doğduğu yere akarsu kaynağı, döküldüğü yere akarsu ağzı denir

    Akarsuyun akımının yıl içerisinde gösterdiği değişmelere rejim denir Bir akarsuyun rejimini belirleyen en önemli faktör havzasındaki yağış rejimidir


    Türkiyedeki akarsuların rejimini etkileyen faktörler nelerdir.jpg

    1-Rejimlerine Göre Akarsular

    Akarsuyun rejimi ikiye ayrılır;

    Düzenli Rejim: Yıl içerisinde su seviyesinde fazla değişme olmayan akarsuların rejim tipidir Ekvatoral bölgedeki Amazon ve Kongo nehirleri ile Batı Avrupa’daki nehirler düzenli rejime sahiptirler

    Düzensiz rejim:Akımı aylara ve mevsimlere göre büyük değişmeler gösteren akarsuların rejim tipidirOrta enlemler karaların iç kısımlarındaki nehirlerden İndus, Ganj ve Sarıırmak düzensiz rejime sahiptirler

    Akarsuyun rejimini etkileyen faktörler;

    •Yağış rejimi ve şekli

    •Havzanın genişliği

    •Buharlaşma şartları

    •Barajlar ve bitki örtüsü



    2 Beslenme Kaynaklarına Göre Akarsular: Akarsular yağmur, kar ve buz, kaynak ve göl suları ile beslenirler Havzası geniş olan akarsular bu kaynakların bir kaçı ile birden beslendiği için karma rejimli akarsular olarak adlandırılırlar

    a) Yağmur Suları İle Beslenen Akarsular: Akdeniz ikliminin görüldüğü yerlerde, akarsularda yazın seviye düşmesi,kışında seviye yükselmesi görülürKarstik kaynaklarla beslenen akarsularda, seviye düşmesi fazla olmaz Akdeniz akarsu rejimi, barajın olmadığı akarsu veya kolunda görülür Örnek: Baraj olan Seyhan-Ceyhan-Gediz-Manavgat gibi akarsular doğal özelliğini kaybetmiştir

    b) Kar ve Buz Suları İle Beslenenler: Bu rejim, yağışın büyük bölümünün kar şeklinde düştüğü yüksek dağlardan kaynağını alan akarsularda görülür Örnek: D Karadeniz ve D Anadolu akarsularıBu tip akarsularda, akım seviyesi Mart- Ağustos arasında yükselir, kışın düşer

    c) Kaynak sularıyla beslenenler: Örnek: Manavgat ve Köprücay’dır

    d) Gölden çıkan akarsular:

    v Beyşehir gölünden çıkan ve Konya arazisini sulayan Çarşamba suyu

    v Eğirdir gölünden çıkan Kovada çayı

    v Manyas gölüne ulaşıp, tekrar gölden çıkan Koçaçay

    v Ulubat gölünü ulaşıp tekrar gölden çıkan Kemalpaşa- Orhaneli

    v Erzurum ovasının doğu ve güneyindeki bataklık ve göllerden çıkan Karasu

    v Çıldır gölünden çıkan Arpaçay

    e) Karma rejimli akarsular: Ülkemizdeki büyük akarsulardan Kızılırmak, Yeşilırmak, Sakarya, Fırat ve Dicle önemli karma rejimli akarsulardandırbu tür akarsular, farklı iklim bölgelerinden beslenir

    3 Döküldüğü Yere Göre Akarsular: Kollarıyla birlikte bir akarsuyun sularını topladığı sahaya havza denir

    Akarsu havzaları ikiye ayrılır:

    a Kapalı Havza: Sularını denize ulaştıramayan akarsuların havzalarına kapalı havza denir Kapalı havzaların oluşmasındaki temel etken yer şekilleridir Sıcaklık ve nem koşulları da kapalı havzaların oluşmasında etkilidir

    a) İç Anadolu Kapalı Havzaları:

    1-Afyon, Akarcay havzası: Güneyde sultan dağları, Kuzeyde Emir dağları, kütlesi arasında çökme sonucu oluşmuş içinde Karamuk, Akşehir ve Eber göllerinin bulunduğu havzadır Eber gölünün suları Akşehir’e dökülür Akşehir’in suyu tuzlu, Eber’in suyu tatlıdır Karamuk gölünün suları, bir düden vasıtasıyla Eğirdir gölüne dökülür

    2-Konya kapalı Havzası: Güneyde Toros dağları, kuzeyde Obruk platosu ile çevrilidir Bu havzada Beyşehir gölünden gelen Çarşamba suyu dökülür Bu havzaya dökülen akarsular, tuzlu bataklıkları besler


    3-Tuzgölü havzası:

    Tuzgölü çevresi, çökme sunucu oluşmuştur Havzanın çevresindeki yüksek sahalardan gelen kısa boylu akarsular Tuz gölüne dökülür

    b) Göller Yöresi Kapalı Havzaları:

    1-Burdur gölü havzası: Çevreden gelen bir çok geçici akarsu ile, Tefenni ovasından gelen Eren çayı dökülür

    2-Acıgöl Havzasıoğudaki Söğüt dağlarından kaynağını alan geçici akarsular dökülür

    Not: Göller yöresinde ayrıca Salda, Yarışlı, Burak ve Kestel gölleri kapalı havza özelliği taşır

    c) Van kapalı havzası:

    Van gölünün güneyinde Bitlis, kuzeyinde ise volkanik dağlar uzanırVan gölü, Nemrut dağından çıkan lavlar sonucu oluşmuştur Van gölünün suyu sodalıdır

    NOT: Aras ve Kura ırmakları da kapalı havza özelliği gösterirÇünkü Hazar Denizine dökülürler ve Hazar denizi bir göldür








  2. Buğlem
    Devamlı Üye





    Rejim yıl içinde akarsuların üzerinde olan az yada çok fazla etki eden etmenlerin oluşumunu belirler. Özellikle akarsuları iklim çeşitleri ve bitki örtüleri etkiler.




+ Yorum Gönder


akarsu rejimini etkileyen faktörler,  rejimi etkileyen faktörler,  akarsu rejimi etkileyen faktörler,  akarsu akımını etkileyen faktörler,  akarsu rejimi nedir akarsu rejimini etkileyen faktörler nelerdir,  türkiyenin akarsuları